به گزارش آوای ورزقان به نقل از آناج،نفت در روز های پایانی سال ۲۰۱۴ با کاهش بسیار شدید قیمت رو به رو شد.

این کاهش قیمت نفت تاثیر بسیار زیادی روی اقتصاد کشور های در حال توسعه داشته است به گونه‌ای که دولت سعودی بی سابقه ترین  بحران اقتصادی تاریخ  خود را در سال ۲۰۱۵ تجربه خواهد کرد البته با این وجود علی النعیمی، وزیر نفت عربستان سعودی در مصاحبه‌ای گفته است که تولید کنندگان عضو اوپک در نظر ندارند سطح تولید خود را کاهش دهند ولو اینکه بهای جهانی نفت به بشکه‌ای ٢٠ دلار هم تنزل کند و این سیاست یعنی  یک سونامی برای اقتصاد کشور های در حال توسعه.

ایران که در سال های اخیر شدیدترین تحریم های جهانی را تجربه کرده‌است و به دلیل تحریم بانک مرکزی خود با بحران ارز روبه‌رو است با این سیاست اوپک به احتمال زیاد در صورت عدم تدبیر، دورانی بسیار سخت را از نظر اقتصادی تجربه خواهد کرد.
به خصوص که یک رابطه تاریخی و معنی دار بین افت قیمت نفت و افزایش نرخ دلار وجود دارد بنابراین کاهش قیمت نفت به معنی افزایش نرخ دلار نیز می باشد و این برای ایران زیاد خوش‌آیند نخواهد بود.

با این‌همه، در اجلاس وزیران نفت کشورهای عضو اوپک در ماه گذشته میلادی، اعضا تصمیم گرفتند سطح تولید این سازمان را حفظ کنند. برخی از اعضا، از جمله ایران و ونزوئلا، خواسته بودند که سهمیه های اوپک کاهش پیدا کند و به خصوص عربستان سعودی، به عنوان بزرگترین تولید کننده عضو اوپک، تولید خود را کاهش دهد.

این حفظ تولید از طرف کشور هایی چون عربستان و امارات یعنی اینکه احتمال بازگشت نفت به مرز ۱۰۰ دلار دیگر غیرممکن است و احتمال کاهش قیمت ان تا مرز ۳۰ تا ۴۰ دلار نیز وجود دارد اما مسئله ی اصلی این است که عربستان تنها دلیل کاهش قیمت نیست وبحران کنونی در بازار نفت را نمی‌توان صرفا ناشی از وفور عرضه دانست.

از دلایل اصلی سیاست غرب برای کاهش قیمت نفت در سال ۲۰۱۴ و ۲۰۱۵ می‌توان به فشار آوردن بر سه کشور ایران، روسیه و عراق اشاره کرد:

روسیه

روسیه از مهمترین کشورهایی است که درآمد و بودجه خود را براساس نفت ۱۰۰ دلار تنظیم کرده است و ۵۰ درصد از بودجه این کشور از فروش نفت و گاز تامین خواهد شد. کاهش ارزش روبل، در کنار سقوط آزاد قیمت نفت و تشدید تحریمهای غرب علیه این کشور، روسیه را در وضعیت بسیار نامساعد اقتصادی قرار داده است.

به ادعای مقامات غربی روسیه در ناآرامی های اکراین نقش زیادی داشته است،  در ۱۶ مارس ۲۰۱۴ نیز در یک همه‌پرسی توسط دولت شبه جزیره کریمه که با یک سناریویِ روسی طراحی شده بود از مردم کریمه برای پیوستن به روسیه نظرخواهی شد. ۸۱ درصد واجدان شرایط کریمه در این انتخابات شرکت کردند و ۹۶.۷۷٪ به الحاق این شبه جزیره به روسیه رأی مثبت دادند همین  سیاست های روسیه در قبال اکراین باعث شد تا مناسبات  این کشور با غرب  تیره شود. این مناقشات باعث شد روسیه با تحریم های زیادی روبه‌رو شود  و همزمانی تحریم ها با سقوط قیمت نفت باعث شده‌است فشارها، روی کرملین زیاد شود.

عراق

عراق که در کنار بحران مبارزه با تروریسم، با تنش‌ها و منازعات سیاسی دست و پنجه نرم می کند، قصد داشت بودجه سال ۲۰۱۵ را براساس نفت بشکه ای ۸۰ دلار تنظیم کند. این خبری بود که ماه گذشته عادل عبدالمهدی، وزیر نفت عراق آن را در پارلمان اعلام و تصریح کرد برای جبران کاهش ارزش نفت، عراق باید تولید نفت خود را بالا ببرد. وزیر نفت عراق تولید نفت کشورش را ۲٫۵ میلیون بشکه در روز پیش بینی کرده و گفته بود در صورتی که نفت کرکوک و کردستان را به آن بیفزاییم تولید نفت عراق به ۳٫۴ میلیون بشکه در روز می رسد اما مشکل اصلی این روز های عراق گروه تروریستی داعش است.

گروه تروریستی داعش که زاده‌ی سیاست های امریکا و دلار های نفتی عربستان  است اهرم فشار این کشور ها بر منطقه خاورمیانه است. داعش که هیچ هزینه ای برای استحصال و تولید نفت نکشیده است یک منبع مفت از نفت در اختیارش قرار گرفته که قیمت طلای سیاه برایش مهم نیست و نفت را به نازل ترین قیمت می فروشد و درآمد هنگفتی هم  کسب می کند. این امکان وجود دارد که این نوع فروش نفت، برخی از مشتریان نفت را به طمع بیندازد و همین امر باعث می شود که قیمت نفت با افزایش عرضه مواجه گردیده و قیمت ها خودبخود رو به نزول بگذارد.

ایران

به نوشته مجله  ژورنال دونت، ایران از  کشورهای وابسته به درآمدهای نفتی است؛ اما در میان سایر کشورها راهکارهای بهتری برای کاهش وابستگی در نظر گرفته است. فروش تولیدات پتروشیمی، میعان‌های گازی و افزایش فروش نفت از راهکارهای تازه ایران برای مقابله با وابستگی بیش از اندازه به نفت است.

ایران در سال های اخیر با بحران شدید اقتصادی روبه‌رو بوده‌است و اقتصاد بیمار این کشور وابستگی زیادی به نفت دارد و به طور قطع این سقوط قیمت نفت فشار زیادی روی این دولت خواهد آورد و چه بسا مواضع دولت یازدهم در دور بعدی مذاکرات ایران و گروه ۱+۵، ۱۸ ژانویه (۲۸ دی ماه) در شهر ژنو تغییر خواهد کرد تا حداقل کسری بودجه خود را با آزاد شدن دلار های بلوکه شده تامین کند ویا بتواند شرایط فروش خود را بهبود بخشد.

از دیگر دلایل کاهش قیمت نیز می‌توان به تنش های ایران با امریکا و عربستان اشاره کرد:

عربستان و آمریکا در توافقی نانوشته تصمیم گرفته اند با حفظ وضعیت تولید و پایین آوردن قیمت نفت به کشورهای تولید کننده به خصوص ایران و روسیه فشار بیاورند تا بتوانند به اهداف خود در موضوع هسته ای برای تغییر مواضع ایران و تغییر در مواضع روسیه در اوکراین دست پیدا کنند.

همچنین عربستان به دنبال آسیب رساندن به اقتصاد و قدرت نظامی ایران از طریق کاهش قیمت نفت است. ایران از گروه های مخالف عربستان سعودی در سوریه، عراق و لبنان حمایت می کند و این حمایت ها با سیاست های مغرضانه عربستان همسو نیست .

نفت ۸۰ دلاری در بودجه ۹۴

اینکه سقوط قیمت نفت تا به کجا ادامه خواهد داشت و کدام کشورها مقاومت بیشتری نشان خواهند داد بدون شک به سیاستهای اوپک، تدابیر اقتصادی کشورها و سیر تحولات سیاسی و اقتصادی در جهان بستگی خواهد داشت.