به نوشته اشپیگل آلمان، قیمت نفت در معاملات دو روز گذشته در بازارهای جهانی پس از افت پنج درصدی و نزدیک شدن به کمترین سطح قیمت در ۶ سال گذشته، توانست اندکی از این افت را جبران کند اما موجب شد برای لحظاتی نفت برنت و دبلیو تی آی نخستین بار در سه ماه گذشته با قیمت یکسانی معامله شوند.
با وجود کاهش شدید قیمت نفت خام در بازار جهانی، تولید نفت برخی از کشورهای تولید کننده همچون عراق، ایالات متحده آمریکا، چین و حتی لیبی افزایش یافته است. در همین حال مواضع کشورهای عربی عضو اوپک به ویژه عربستان سعودی هم نشان می دهد که این کشورها فعلا هیچ گونه برنامه ای برای کاهش تولید و عرضه طلای سیاه خود را به بازار ندارند با این وجود بیژن زنگنه وزیر نفت ایران خواستار کاهش تولید ۱۵ میلیون بشکهای اوپک تا ماه آینده خواستار شدهاست.
نفت با احتساب ارزش ارزی هر بشکه نفت ایران بشکه ای ۴۳ دلار در بازار جهانی (هر بشکه نفت معادل ۱۵۹ لیتر است)، هم اکنون ارزش یک لیتر نفت ایران حدود ۲۱ سنت است یا فقط ۹۱۰ تومان.
حال باید دید این جنگ، واقعا علیه ایران است؟
ایران در سال های اخیر با بحران شدید اقتصادی روبهرو بودهاست و اقتصاد بیمار این کشور وابستگی زیادی به نفت دارد و به طور قطع این سقوط قیمت نفت فشار زیادی روی این دولت خواهد آورد و چه بسا مواضع دولت یازدهم در دور بعدی مذاکرات ایران و گروه ۱+۵ در شهر ژنو تغییر خواهد کرد تا حداقل کسری بودجه خود را با آزاد شدن دلار های بلوکه شده تامین کند ویا بتواند شرایط فروش خود را بهبود بخشد.
اما تحت فشار قرار دادن ایران تنها یک جنبه از این مناقشات است. مسئله یِ اصلی تکنولوژیِ جدید نفتی است که امریکا و متحدان غربیش به آن دست پیدا کردهاند.
استخراج نفت به روشهای غیرمتداول مهمترین تهدید بازار نفت کشورهای صادرکننده از جمله عربستان و ایران است. مثلا نفت شیل دو خصوصیت دارد که بیش از همه ایران را میترساند. یک مساله اینکه نفت شیل، نفت سبکی است که به مشخصات نفت عربستان و ایران نزدیک است و میتواند وارد بازار نفت این کشور شود. دومین خصوصیت نفت شیل این است که ذخایر عظیم آن در کشورهایی است که مشتریان فعلی نفت خاورمیانه به حساب میآیند و افزایش تولید آنها به معنای کاهش خرید آنها از اوپک است.
مهمترین مشتری صادر کننده های خاورمیانه با این خصوصیت، آمریکا ، اروپا و چین است. واضح است که استقلال نفتی آمریکا و شاید غرب با این فناوری های جدید به معنای کاهش اهرم قدرت عربستان، ایران و خاورمیانه در سیاست غرب است مسئلهای که حداقل خوشایند ایران نیست چون حداقل ایران میتوانست با تهدید به بستن تنگه هرمز گاهی غرب را از مواضع خود دور کند اما دیگر این روزها آنقدر نفت در دنیا ذخیره