به گزارش آوای ورزقان، در روزهای اخیر، اخباری هر چند در مقیاس پایین در رسانه های عمومی و برخی خبرگزاری های اروپایی منتشر شد که انعکاس گسترده ای نداشت. اما بررسی هدف و شیوه های عملیات رسانه ای آنها می تواند جامعه ما را در برابر اینگونه شایعه پراکنی ها واکسینه کند.

تصور کنید که در یک جنگ نظامی، فرمانده ای به دلیل مسائل امنیتی، خیلی در انظار عمومی شرکت نکند. دشمن با شایعه پراکنی سعی می کند تا سازماندهی جامعه را بهم بزند و آن فرمانده را مجبور کند تا برای جلوگیری از فروپاشی سازماندهی نیروهایش خود را در انظار عمومی نشان بدهد و دشمن بتواند علیه او اقدام بکند. دقیقا مانند اخبار کذبی که اخیرا در ابتدا اسرائیلی ها در خصوص شهادت سرداران حاج قاسم سلیمانی و سردار همدانی منتشر کردند.

اما در عرصه سیاسی و در خصوص رهبر معظم انقلاب، با عنایت به کارکشتگی نیروهای حفاظت و همچنین محل دیدارهای رهبری، موضوع امنیتی در اولویت اول نیست. پس این سوال پیش می آید که علت اینکه دشمن سعی دارد تا رهبری خودش را در انظار عمومی نشان بدهد چیست؟!

برای این پرسش چند پاسخ از ابعاد گوناگون قابل بیان است:

• ایجاد شایعه و التهاب در جامعه یکی از اصلی ترین دلایل این اقدام است. به طور مثال در بحث اقتصاد مبحثی تحت عنوان تورم انتظار وجود دارد. تورم انتظاری به این معنا است که افراد دارای قدرت،ثروت و رسانه با ایجاد یک انتظار کاذب در بازار یک فضای ذهنی را در بازار به وجود می آورند و بعد قیمت ها را افزایش می دهند. چراکه قبلا اذهان عمومی را برای افزایش قیمت ها آماده کرده اند و هیچ مقاومت اجتماعی در مقابل این افزایش قیمت ها شکل نمی گیرد. مثال مشخص این امر، قضایای بازار ارز بود که بدون هیچ گونه تغییری در شرایط اقتصاد قیمت دلار ساعت به ساعت افزایش پیدا می کرد. سهم تورم انتظاری در اینگونه موارد در اقتصاد ایران حدود ۱۳-۱۴ درصد هم برآورد شده است! لذا یکی از اهداف شایعه پراکنی،آنهم در خصوص مرکز ثقل انقلاب اسلامی ایران می تواند در صورت کارآمدی، تبعات اقتصادی سنگینی داشته باشد.
• علت دیگر آن را می توان در جزوات و اصول جنگ روانی سرویس های اطلاعاتی-امنیتی یافت. یعنی دشمن برخی اوقات شایعاتی را در جامعه هدف پخش می کند که فقط یک بازخورد از عکس العمل های جامعه بگیرد تا بتواند بر اساس آن اقدامات بعدی خود را طراحی و اجرا کند. مثال بارز آن پخش شایعه در اواسط سال جاری مبنی بر حضور عوامل داعش در ایران است که بر اساس آن واکنش جامعه ایرانی در مقابل داعش سنجیده شد.
• درگیر کردن جامعه به موضوعات فرعی و مقابله با تحرک عمومی جامعه برای حل مسائل اقتصادی کشور دلیل دیگر این اقدام است. در روزهای گذشته برخی سیاسیون متنفذ و رسانه های مربوط به آنها مانور گسترده ای در خصوص اهمیت تعیین رهبر بعدی و یا انتخاب شیوه شورای رهبری مطرح کردند که قطعا این اقدام سیاسی منجر به واکنش های سیاسی و به تبع آن تلفات انرژی جامعه می شود. چرا که هزینه کردن وقت و سرمایه برای اینگونه مسائل می تواند ما را از تلاش برای بهبود ساختارهای سیاسی بازدارد. حال یکی از رسانه های غربی این است که با پخش اینگونه شایعات، علاوه بر موارد فوق، این سوال فرعی را به وجود بیاورد که از الان باید بر روی این مسئله تمرکز کرد و نه مسائل اقتصادی! بی بی سی فارسی نوشته است : از سوی دیگر در درازمدت نیز، دورنمای حکومت ایران بعد از رهبر فعلی، بسیار نامطمئن به نظر می رسد. به عنوان مثال، بعید است آقای خامنه ای در حالی از دنیا برود که راجع به جایگزین خود، اظهارنظری رسمی یا غیررسمی را ثبت و ضبط نکرده باشد باشد؛ و مشکل می توان تصور کرد که این ابراز تمایل، بر شیوه تعیین رهبر بعدی ایران تاثیر نگذارد.
• اما شاید بتوان اصلی ترین اقدام رسانه های غرب در پخش این شایعه را این دانست که آنها سعی داشتند که رهبری را در موضع انفعال قرار دهند. فرض کنید که در یک میز مذاکره، طرف مقابل قصد دارد هزار تومان به شما بدهد اما سعی می کند که در ابتدا شما پیشنهاد بدهید تا مثلا مبلغ دویست تومان را پیشنهاد دهید. به خوبی واضح است که در دنیا سیاست، سیاسیون سعی دارند تا توپ را در زمین طرف مقابل قرار دهند تا با مشخص شدن موضع او، خود فعالانه و نه منفعلانه صحنه بازی را طراحی کنند. به همین دلیل دشمن سعی دارد با پخش شایعه و بر هم زدن سازماندهی ملت و دستگاه های حکومتی، رهبری را به واکنش و حضور در انظار عمومی وادار کند و قطعا حضور در انظار عمومی در سطح رهبری نمی تواند بدون موضع گیری و سخنرانی باشد. لذا دشمن سعی دارد رهبری را،آنهم در شرایط حساس کنونی منطقه و مذاکرات هسته ای، به واکنش دادن و اظهارنظر وادار کند تا بتوانند برنامه های بعدی را طبق آن طراحی کنند.

با توجه به موارد فوق می توان به این منطق قرآنی که در آیه ۶ سوره حجرات آورده شده است رسید:

یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِن جَاءکُمْ فَاسِقٌ بِنَبَأٍ فَتَبَیَّنُوا أَن تُصِیبُوا قَوْمًا بِجَهَالَهٍ فَتُصْبِحُوا عَلَى مَا فَعَلْتُمْ نَادِمِینَ

اى کسانى که ایمان آورده‏اید اگر فاسقى برایتان خبرى آورد نیک وارسى کنید مبادا به نادانى گروهى را آسیب برسانید و [بعد] از آنچه کرده‏اید پشیمان شوید .

تأمل در اینگونه مسائل و عدم نشر آن قبل از حصول اطمینان می تواند جامعه را از بسیاری ازتبعات اقتصادی،امنیتی، سیاسی و فرهنگی مصون سازد.