احد جهانگیری در گفتگو با خبرنگار آوای ورزقان، در رابطه با افت علمی کشور، در پاسخ به این سوال که چرا افت علمی در کشور اتفاق افتاده است، گفت: یکی از عوامل تاثیر گذار بر افت علمی مدرک گرایی است به طوری که موجب شده تا دانش آموختگان جامعه به سوی مدرک گرایی روی آورند. اخذ مدارج علمی انگیزه علمی را از دانشگاه ها ربوده است، بسیاری از دانشجویان به دلیل فشار خانواده ها و بسیاری دیگر به دلیل عدم اشتغال و رقابت در کورس اخذ مدرک و به امید اینکه با مدارک بالا بتوانند شغل مناسبی بدست آورند به مدرک گرایی روی می آورند. از طرفی با رقابت هایی که در دهه گذشته در ایجاد تعداد صندلی های خالی توسط دانشگاهها و موسسات مختلف بوجود آمده در حال حاضر رقابتی برای ورود به دانشگاه ها وجود ندارد و افراد می توانند با کمترین سطح علمی وارد دانشگاه شوند، لذا قدرت رقابت علمی کاهش یافته و این موضوع منجر به کاهش انگیزه در دانشجویان و ورودی ها دانشگاه ها شده است.

وی افزود: یکی دیگر از علل افت علمی عدم وجود دستورالعمل‌ها و قوانین بازدارنده در راستای مقابله با خرید و فروش پایان نامه و مقالات علمی است. به طوریکه برای جلوگیری از این روند باید توجه بیشتری به روند تولید پایان‌نامه‌ها و برون دادهای علمی صورت گیرد تا از تکثیر پایان نامه‌ها جلوگیری کرده و دانشجویان به سمت تولید علم بروند.

استاد دانشگاه آزاد اسلامی واحد ورزقان در پاسخ به این سوال که آیا محتوای درستی به دانشجویان ارائه نمی شود یا رتبه اساتید تقلیل یافته نیز تصریح کرد: یکی دیگر از عوامل تاثیر گذار در افت علمی به ارائه محتوای درست به دانشجویان برمی گردد، باید آسیب شناسی جدی از طرف متولیان در این امر صورت گیرد. در بازه کنونی شاهد تدریس دروس و محتوایی، علی‌الخصوص در رشته‌های فنی هستیم که هیچ تناسبی با رشته های مربوطه ندارند و بایستی در این زمینه آسیب شناسی مبنای و راهبردی جدیدی صورت پذیرد.

وی گفت: تقلیل رتبه اساتید یا به عبارتی در بعضی موارد عدم وجود ساز و کار مناسب، رعایت ضوابط و صلاحیت‌های علمی مورد نیاز در جذب هیئت علمی در برخی از دانشگاهها و موسسات و بکارگیری اساتید حق‌التدریس فاقد صلاحیت علمی بنا به رعایت برخی مصالح و توصیه های نابجا یکی دیگر از عواملی است که موجب بروز صدمات جبران ناپذیر بر پیکره علم و دانش و جامعه می‌گردد.

جهانگیری عنوان داشت: البته لازم می‌دانم تاکید کنم، محتوای آموزشی و تقلیل رتبه اساتید جزئی ناچیزی از عوامل تاثیر گذار در افت علمی هستند. مدیریت آموزشی دانشگاه‌ها که رسالت اصلی آنها برنامه ریزی برای بهبود کیفیت آموزشی است در حال حاضر بر بهبود کمیت دانشجو تمرکز نموده و از طرفی همچنان که اشاره شد، بی‌رغبتی دانشجوها در فراگیری و مدرک گرا شدن آنها تاثیر گذارتر می‌باشد.

وی در خصوص سوال خبر نگار مبنی برا اینکه چرا توسعه فعالیت‌های شرکت‌های دانش‌بنیان در چارچوب اقتصاد مقاومتی کم رونق است؟ اظهار داشت: با توجه به اینکه در سالهای اخیر شاهد رشد خیره‌کننده تولیدات علمی کشور بوده ایم و دستاوردهای فناورانه در برخی از حوزه‌های مهم مثل هسته‌ای، هوافضا، نانوفناوری، سلامت، عمرانی، نفت و گاز و ارتقای توانمندی صنعتی در اکثر حوزه‌های رایج دنیا با وجود تحریم‌های گسترده، نشان‌دهنده ظرفیت و استعداد بی‌نظیر کشور بر دستیابی به قله‌های علم و فناوری دنیا است. بنابراین با توجه به ضرورت کار آفرینی به ویژه در حوزه اقتصاد مقاومتی نیاز است رشته‌های کاربردی و مورد نیاز جامعه مورد توجه بوده و افراد انتظار پشت میزنشینی نداشته باشند.

این استاد دانشگاه تصریح کرد: توسعه فعالیت‌های شرکت‌های دانش بنیان به عواملی همچون: کاهش هزینه‌‌‌‌های تشکیل شرکت، پشتیبانی از آنها برای اخذ مجوزها و حمایت‌های ملی، تسهیل و قانونمند کردن فعالیت تجاری سازی بر روی دست آوردهای پژوهشی دانشگاهی، کمک به تامین مالی برای تشکیل و سرمایه گذاری شرکت، نیاز دارد که اخیراً با ایجاد منطقه ویژه علم و فناوری در راستای اقتصاد مقاومتی توسط دولت به سمت تسهیل و رونق این شرکت‌ها در حرکت است.

وی افزود: البته یادمان نرود ما کشوری در حال توسعه هستیم اگر مقایسه‌ای با دهه‌های گذشته انجام دهیم رشد چشمگیری مشاهده می‌کنیم. با این وجود، جا دارد با نگاهی به کمبودهای گذشته برای آینده برنامه ریزی کنیم و با تلاش و کوشش مضاعف برای ایرانی آباد همدل و همزبان باشیم.

احد جهانگیری  در پاسخ به این سوال که آیا افت علمی کشور به دلیل نبود برنامه از سوی مسئولان این حوزه است، اضهار داشت: بارها همه‌ی ما این سخن مقام معظم رهبری را که می‌فرمایند: <<اگر امروز غرب این‌قدر با غرور با ما حرف می‌زند، تمام حرفش این است که من به لحاظ موقعیت علمی و تکنولوژی در یک موقعیت برتری هستم و این باعث شده که احساس کند دیگران همه باید تسلیم او باشند.>> علم و دانش نیاز به برنامه‌ریزی صحیح و گام‌های اجرایی دقیق دارد که اگر در برنامه‌ریزی صحیح یا گام‌های اجرایی خللی وارد شود ، یقیناً به رشد علمی نخواهد انجامید. به نظر می رسد اگر ما در دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی خود برنامه‌ریزی‌های صحیحی داشته باشیم و مطالب ارائه شده علمی و کاربردی بوده و از محتوای خوبی برخوردار باشند، همچنین درک و فهم و موقعیت پژوهشی با نگاه کاربردی و صنعتی تقویت شود موجب تقویت علمی و روشد و شکوفایی صنعتی خواهد شد.

وی در مورد عملکرد دولت یازدهم در حوزه علمی نیز اظهار کرد: نبود نظام جامعی در جهت ارزیابی مستمر و مؤثر دانشگاه­ها و مراکز آموزشی و پژوهشی، نامتناسب بودن ظرفیت­های آموزشی با نیاز واقعی کشور در بخش های مختلف صنعتی، خدماتی، کشاورزی ، وجود تعداد زیاد دانشگاه و موسسه­ های آموزش عالی و رشد چشمگیر کمیت آنها در دهه گذشته از موانع و مشکلات کلان آموزش عالی می‌باشد که وزارت علوم برای حل آن برنامه ریزی‌هایی کرده است.

تقویت ارتباط با مراکز علمی  معتبر جهان، تبادل استاد و دانشجو با دانشگاه های بزرگ جهان، اقدام در جهت ارائه لایحه ای از سوی وزارت علوم به دولت به دلیل وجود تخلفات علمی در امر پژوهش، نگارش پایان­نامه­ ها و مقالات علمی و پژوهشی،  فراهم ساختن بستر لازم برای حاکمیت نخبگان در دانشگاه ها با اصلاح ساختار و تجدیدنظر در روند مرکز جذب هیئت علمی، ارتقای کیفی آموزش از طریق تجدید نظر در رشته­ های قدیمی که دارای بازار کار نیستند و ایجاد رشته های جدید و بین رشته­ ای، هدایت مراکز آموزشی و تحقیقاتی برای عرضه فعالیت­های تحقیقاتی به عاملان اقتصادی و تشویق فرهنگ کمک­های بلاعوض و استفاده از پتانسیل خیرین آموزش عالی، تسهیل فرآیند استفاده از فرصت­های مطالعاتی برای اساتید و اعضای هیات علمی و دانشجویان دکتری و ایجاد بستر قانونی لازم جهت عضویت در سازمان­های علمی جهانی و شرکت در جشنواره­ ها و نمایشگاه­ های علم و فناوری جهانی، حمایت از ایجاد آزمایشگاه‌های مرکزی و مرجع و تقویت شبکه آزمایشگاههای علمی کشور جزو مواردی هستند که دولت اخیرا در پی احقاق آنها می باشد.

این استاد دانشگاه در پاسخ به این سوال خبرنگار مبنی بر اینکه در اسناد بالادستی از جمله قانون اساسی،‌قانون برنامه پنجم، نقشه جامع علمی کشور و … چه جایگاهی برای رتبه علمی کشورمان در نظر گرفته شده است و آیا با توجه به این شرایط می توان به آن رتبه دست یافت؟ گفت: در اسناد بالادستی از جمله قانون اساسی،‌ قانون برنامه پنجم، نقشه جامع علمی کشور، سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی و سیاست‌های کلی علم و فناوری نیز بر پیشرفت همه‌جانبه علم و فناوری تأکید شده است. همچنین بر اساس اعلام پایگاه استنادی اسکوپوس، ایران در پایان سال ۲۰۱۴میلادی ۵/۱ درصد تولید علم جهان را به خود اختصاص داده و در بین ۵۷کشور اسلامی مقام نخست و ۱۲۰کشور عضو جنبش عدم تعهد مقام دوم را دارد.

احد جهانگیری در پایان با اشاره به بخشی از فرمایشات مقام معظم رهبری گفت: بایستی این فرمایش مقام معظم رهبری را سرلوحه امور علمی خود قرار دهیم و فعالیت‌های علمی خود را با این اساس شکل دهیم. مقام معظم رهبری فرمودند:« ما نباید ملاک پیشرفت علمی‏مان را درج مقالات در مجلات «آی.اس.آی» قرار بدهیم. ما نمی‌دانیم آنچه که پیشنهاد می‌‌شود، تشویق می‌‌شود، آن مقاله‏ نویس برایش احترام می‌‌شود، دقیقا همان چیزی باشد که کشور ما به آن احتیاج دارد. ما خودمان باید مشخص کنیم که درباره چه چیزی مقاله می‌‌نویسیم، درباره چه تحقیق می‌‌کنیم. البته انعکاس در مجامع جهانی لازم و ضروری است؛ و انعکاس هم پیدا خواهد کرد. مقصود این است که ما پژوهش را تابع نیاز خودمان قرار بدهیم».