به گزارش آوای ورزقان به نقل از آناج، صنایع دستی هر شهر معرف فرهنگ آن شهر است. سفال تبریز یکی از مهمترین صنایع دستی این شهر به شمار می رود که همچنین انعکاس فرهنگ بومی این شهر را نشان می دهد. ولی در سالهای اخیر بی توجهی مسئولین و همچنین در پی آن بی توجهی مردم به این هنر مسائلی را برای هنرآموزان این رشته ایجاد کرده است که توجه و حل این مسائل بی تردید نه تنها باعث ترغیب این افراد به تولید محصولات سفالی خواهد بود بلکه ایجاد اشتغال در کنار آن، مشکلات مالی بسیاری از این هنرمندان را برطرف خواهد کرد.

عطا یوسفی یکی از مربیان رشته سفال در تبریز می باشد. وی در گفتگو با خبرنگار فرهنگی آناج گفت:  رشته تحصیلی ام برق است. ولی به خاطر علاقه دنبال هنر سفال را گرفته ام. از ۸۶ تا ۸۷ خودم غیر اصولی کار کرده ام. سپس ۶ ماه در همدان، ۳ ماه در یزد، ۲ ماه در تهران و ۶ ماه در ترکیه دوره دیده ام. گل یک قداستی دارد. این قداست یک زندگی به آدم می دهد. از مادیات دور می شویم. دوست دارم هنرجو ها این حس را درک کنند و ای کاش کل تبریز و حتی دنیا این حس را درک کنند. خودمان از خاک هستیم و به همین خاک برمی گردیم.

افتتاح خانه ی سفالگری در تبریز/ جوانان باید بتوانند از طریق هنر درآمد زایی کنند

وی ادامه داد: از سال ۸۶ مشغول سفالگری شده ام و از سال ۸۹ تا بحال نیز در تبریز، اسکو و سهند سفالگری را به صورت رایگان و با هدف احیای این هنر، آموزش می دهم. اکنون نیز به تازگی خانه ی سفالگران تبریز را افتتاح کرده ایم و باز هم مثل گذشته به صورت رایگان به هنرجویان آموزش می دهیم. ما سعی در ارتقای هنر و کارآفرینی داریم و می خواهیم جوانان از طریق هنر در آمدزایی کنند.

وی در سوال خبرنگار آناج در باره رشته های فعال در این مرکز گفت: سفالگری، چوب، چرم، کاریکاتور و نقاشی در حال حاضر فعال است و در آینده سایر رشته ها را مثل کار روی مس، سنگ های زینتی و غیره نیز در برنامه خواهیم داشت.

یوسفی در پاسخ به این سوال خبرنگار آناج که در کدام شهر ها نمایشگاه داشته اید گفت: از سال ۸۶ تا ۸۹ در تمام نمایشگاه های استانی و غیراستانی که دعوت شدم حتی در ترکیه هم نمایشگاه برگزار کرده ام. در حال حاضر با نام گروه هنری اویقو فعالیت می کنیم.

کل مردم تبریز می توانند به طور رایگان آموزش ببینند

وی در رابطه با رده ی سنی هنرآموزان گفت: قبلا به رده ی سنی بالای ۱۵ سال آموزش می دادیم اما اکنون به همه ی افراد دارای ۵ سال به بالا آموزش رایگان ارائه می دهیم.

استاد سفالگری در ادامه در مورد شهریه هنرآموزان پاسخ داد: ما نه تنها از هنرجو شهریه دریافت نمی کنیم بلکه به هیچ ارگانی هم وابسته نیستیم و هر کاری انجام می دهیم از جیب خودمان هزینه می کنیم. تنها حامی ما مدیرعامل سازمان فرهنگی هنری شهرداری تبریز است. ایشان برخی مسائل مثل چاپ بنر، تبلیغات، غرفه و غیره را برای ما حل و راهنمایی مان نیز می کنند. علاوه بر من دیگر اعضای گروه نیز به طور رایگان آموزش می دهند بدون اینکه حقوقی از من دریافت کنند.

یوسفی در باره هنر سفال گفت: در مورد طرز تهیه ی خاک رس باید بگویم، از خاک کوه عینالی جمع آوری و غربال می شود. پس از غربال آن را در دستگاه به پودر خاک تبدیل می کنند. سپس ما آن را با چند اکسید و مواد مخلوط می کنیم تا به خاک مخصوص سفالگری تبدیل شود. در نهایت خاک مخصوص را به روش های مختلف به اشکال متفاوت درمی آوریم و در حرارت ۹۵۰ درجه می پزد و محکم می شود. در مرحله ی بعد آن را لعاب می دهیم و سپس به فروش می رسد.

واردات محصولات چین بزرگترین آسیب برای صنایع دستی ایران است

هنرمند تبریزی در ادامه درباره بازار خرید محصولات سفال گفت: متاسفانه فروش سفال زیر صفر است و علاوه بر هنر سایر صنایع دستی نیز وضعیت نابه سامانی دارد. زیرا کشور چین کالاهای خود را جایگزین صنایع دستی ما کرده و با مبلغ ناچیزی به جامعه عرضه می کند و محصولات هنرمندان ما که نتیجه ی ماه ها فعالیت است، روی دستش می ماند.

میراث فرهنگی استان و بی توجهی به صنایع دستی

وی درمورد سوال خبرنگار آناج در مورد سازمانهایی که باید این هنر را حمایت کنند پاسخ داد: سازمان میراث فرهنگی اصلا از ما حمایت نمی کند در حالی که متولی این امور این سازمان است و او باید از ما حمایت کند. اصولا باید نمایشگاه داشته باشد و هنرمندان را معرفی کند.

یوسفی افزود: از سال ۸۹ عمده ترین هدف من زنده کردن سفال تبریز است. دو نوع سفال داریم. یک سفال است که با خاک رس ساخته می شود. یکی هم خاک سفید یا همان خاک کارون است. است. میراث فرهنگی به این نوع خاک خیلی راغب هستند چون کار با آن خیلی راحت است . وقتی کار سفال خواسته می شود سفال سفید را معرفی میکند.

عدم اهمیت مسئولین مربوطه علت فوت سفال تبریز است

وی در رابطه با افرادی که در تبریز مشغول به این هنر هستند گفت: در واقع سفالگر در تبریز نداریم و فقط من هستم که از سال ۸۶ دارم فعالیت می کنم. سال ۸۹ در تبریز ۸۰ نفر سفالگر بود که خودشان کار می کرند. اما وقتی دیدند صرف نمیکند حالا این ۸۰ نفر شده است ۲۰ نفر؛ که متاسفانه یک فاجعه بزرگ است و میراث فرهنگی هم حمایت نمی کند. هنرمندان بزرگ کنار کشیده اند. یا رفته اند خودشان نمایشگاه راه اندازی کرده اند و یا اصلا کلا این کار را کنار گذاشته اند. بیشترشان رفته اند سراغ پلی استر. یک سری قول هایی که از میراث فرهنگی گرفته بودیم عمل نکردند. به همین خاطر صنایع دستی تبریز روبه فوت است و حتی می توان گفت فوت کرده است.

یوسفی در مورد مراکز فعالیت هنر سفال گفت:” خانه سفال در اسکو داریم که وزیر افتتاح کرده است. ولی وضع ظاهری آنجا به گونه ایست که در حال تخریب است. اینجا را هم از مرکز حفظ آثار گرفته ایم. که اصولا باید میراث فرهنگی این کار را میکرد.”

استاد سفالگری در پاسخ خبرنگار آناج در مورد خواسته هایی که از مسئولین دارند پاسخ داد: ما حمایتی میخواهیم که هنرمندان را یک جا جمع کنند. اگر هنرمند نباشد که این هنر احیا نمی شود. وقتی برای شهرداری کار میکردیم رایگان در اختیارمان غرفه میگذاشت حتی برای وسایلمان ماشین میفرستاد. ولی وقتی با میراث فرهنگی کار میکردیم در مقابل غرفه ای که به ما می داد مبلغی باید پرداخت میکردیم.

وی در مورد دریافت تسهیلات از دولت گفت:  فرض کنیم وامی را دریافت کردیم. باید امکاناتی ایجاد شده باشد که این وام را بازپرداخت شود. وقتی درآمدی نباشد فروشی نباشد وام به درد نمی خورد. باید شناخته شده باشیم تا کارهایمان به نتیجه برسد.

فضاهای خالی و تفریحی تبریز بهترین مکان برای عرضه ی محصولات صنایع دستی/ میراث فرهنگی در سال حتی یک نمایشگاه صنایع دستی هم ندارد

یوسفی در رابطه با جذب مردم به سوی صنایع دستی تبریز گفت: این مسئله از زیر ساخت درست نیست. به عنوان مثال «گروه هنری اویقو» با ارگانهای مختلف مثل مناطق مختلف شهرداری، اداره کار، کمیته امداد، سپاه که ربطی به کار ما ندارد حداقل ۱۵ نمایشگاه در سال دارد در صورتی که میراث فرهنگی حتی یک نمایشگاه در سال ندارد که بخواهد از هنرمند حمایت کند. در رابطه با سفال بخواهم مثال بزنم این سفالی است که بومی است و از کوه عینالی گرفته شده است. چرا باید از همدان جنس وارد کنیم به نام جنس تبریز بفروشیم؟ اگر نمایشگاهی هم برپا شده است نفراتی را گذاشته اند که دلال صنایع دستی است نه هنرمند صنایع دستی. من به عنوان یک هنرمند دارم ذکات علمم را میدهم. یک هنرمند باید اینجوری باشد. نه اینکه بگوید یاد نمیدهم و یا با فلان مبلغ کلان یاد می دهم که یعنی در واقع یاد نمیدهم. به این هنرمند نمی گویند!

احداث بازارچه دائم صنایع دستی خواسته ی بیشتر هنرمندان تبریزی

مجسمه ساز تبریزی در رابطه با خواسته ی هنرمندان سفالگر از مسئولین گفت: اگر از صنایع دستی حمایت شود و در یک مرکز جمع شود. و بازارچه دائم صنایع دستی ایجاد شود و برای کاهش قیمت صنایع دستی باید امکانات داده شود، کوره در اختیارمان بگذارند. در این صورت نیروی کار هم بیشتر می شود، تولیدات هم بیشتر میشود. برای ما یک تبلیغات بزرگ رسانه ای لازم است. یکبار خواستیم در رسانه ای صحبت کنیم گفتند برای هر ثانیه باید چند ملیون هزینه کنید. کلی جای خالی در اختیار شهرداری و میراث فرهنگی وجود دارد ولی استفاده ای نمی شود.

شهر تبریز بهترین اساتید را در چرم و چوب و مجسمه سازی وحکاکی نقره و… ولی این هنرها در ایران برجسته سازی نشده است. توجه مسئولین تبریز در این رابطه اهمیت ویژه ای دارد. مطمئنا حمایت از این هنرمندان نه تنها صرف هزینه نیست بلکه نوعی سرمایه گذاری در عرصه فرهنگ بومی و همچنین ملی خواهد بود.