به گزارش آوای ورزقان به نقل از آناج، بعضی ها موقع رمضان و در ایام روزه داری هرموقع احساس گرسنگی یا تشنگی می کنند، لقمه ای تناول یا جرعه ای نوش جان می کنند و توجیهشان هم این است که: ما گرسنه می شویم و نمی توانیم روزه بگیریم! گویی کسانی که روزه می گیرند معده ندارند! عده ای نیز گرمشان می شود و تحمل گرما و روزهای طولانی تابستان را ندارند و چه بهانه ای بهتر از این که بیخیال روزه، این امر واجب مسلم شوند. متاسفانه داریم کسانی را کارشان سخت و سختی کار برایشان یک توجیه شرعی است تا خود را مصداق عسر و حرج بدانند ترک واجب کنند …

اگر این افراد می دانستند معامله ای که می کنند چه زیان بزرگی برایشان دارد؛ و اگر می دانستند که چه گنجی را از دست می دهند؛ هرگز دست به دامن این توجیهات صد من یه غاز نمی شدند؛

رسول مکرم اسلام (ص) فرمودند: «انما سمی الرمضان لانه یرمض الذنوب» (رمضان بدین سبب رمضان نامیده شده است که گناهان را می سوزاند.) با توجه به این حدیث درمی یابیم که در ماه مبارک رمضان، گناهان بندگان آمرزیده شده و توبه آنان پذیرفته می گردد، و مهم ترین دلیل نامیده شدن این ماه به عنوان ماه رمضان، به بیان رسول گرامی اسلام (ص) همانا آمرزیده شدن گناهان در این ماه است. حال شاید در اینجا سؤالی در ذهن تداعی گردد که مگر در ماه های دیگر، گناهان انسان آمرزیده نمی شود؟ که در پاسخ باید گفت بلی آمرزیده می شود ولی در ماه مبارک رمضان که ماه میهمانی خداوند است، به نحو افزون تر که غیر قابل وصف است توبه ها پذیرفته و گناهان آمرزیده می شود. جنانچه پیامبر اعظم (ص) در مورد ارزش و برتری این ماه فرمودند: «اگر بنده ارزش ماه (مبارک) رمضان را بداند، آرزو می کند که سراسر سال، رمضان باشد.

حجت الاسلام نیکوکار، کارشناس مذهبی در گفت و گویی به سوالات خبرنگار آناج پیرامون این موضوع پاسخ گفته است که در ادامه متن مصاحبه را می خوانید؛

آناج: برخی به دلیل گرمای طاقت فرسای تابستان و روزهای طولانی آن حق ترک روزه را به خود می دهند؛ لطفا بفرمایید این افراد خود را از چه فضیلتی محروم می کنند؟

همان طور که امیرمومنان(ع) و حضرت زهرا(س) می فرماید: خداوند روزه را برای آزمایش اخلاص بندگانش واجب کرده و در سوره ی بقره نیز خداوند می فرماید روزه را بر شما واجب کردیم تا به تقوا برسید. اما باید توجه داشته باشیم که تقوا هدف نیست بلکه زاد و توشه و وسیله ای برای رسیدن به خداست. حال روزه نیز بهترین راه برای رسیدن به تقواست.

با فضیلت ترین روزه سخت ترین آن است

هرکاری زحمت و مرارتی دارد و روزه گرفتن نیز از این قاعده مستثنی نیست و هر عملی زحمت و مرارت زیادی داشته باشد قطعا فضیلت و ثوابش نیز بیشتر است. به طوری که از بزرگان نقل شده است اگر دو عمل جداگانه (مثلا دو نماز جداگانه) ثواب مساوی داشته باشد، انسان مومن و سالک عملی را که سختی بیشتری دارد انتخاب می کند چرا که فضیلت آن بیشتر است.

هرقدر که انسان به نفس خود زحمت بیشتری بدهد از نظر روحی رشد قوی تری را تجربه می کند. روزه امر واجبی است که چه در زمستان باشد و چه در تابستان، به خودی خود ثواب مساوی دارد اما با فضیلت ترین روزه سخت ترین آن است. روزه در هر هنگامی انسان را به تقوا می رساند اما هرچه با سختی بیشتری همراه باشد تقرب به خدا نیز بیشتر می شود. بنابراین انسان باید به جای گله و شکوه و از سختی روزه داری در رمضان بهتر است احساس لذت کند؛ چون اولا با ریاضت، از نفس امّاره خود انتقام می گیرد وقتی روزه با سختی و گرمای تابستان همراه می شود فضیلتش بیشتر است.

توجیهات شیطانی

قطعا هر کس به بهانه ی گرما، طولانی بودن روز و سختی کار و توجیهاتی از این قبیل روزه را ترک کند، گناه و از امر خدا سرپیچی کرده و خود را از نعمت بزرگی محروم می کند و باید بداند که همه ی این توجیهات شیطانی است.

آناج: کسب و کار روزه دار چه فضیلتی دارد؟ آیا شاغلان کارهای سخت مثل کوره پزان، کارگران ساختمانی و امثال آنها حق ترک روزه را دارند؟

اگر کسی در اثر روزه گرفتن، از نظر جسمی آسیب می بیند، روزه بر او واجب نیست و می تواند بعدا قضا کند اما  این حکم ربطی به شغل افراد ندارد ولو اینکه کارشان خیلی سخت باشد. درواقع این افراد مصداق عسر و حرج نیستند و متاسفانه به اشتباه خود را مصداق این حکم فقهی می دانند که البته مقصر ما و رسانه ها هستیم که مسائل شرعی را به صورت جامع و شفاف بیان نمی کنند و افراد نیز برخی توجیهات شرعی نادرست را ارائه می کنند تا ترک واجب کنند در حالی که بیان ما باید به حدی شفاف و جامع باشد که آن توجیهات را از برخی سلب کنیم.

البته اصل کار و کسب حلال به منزله ی جهاد در راه خداست و روایت شده است هر کس در راه تامین مایحتاج زن و فرزندانش تلاش می کند، کار او جهاد فی سبیل الله است؛ حال اگر این را در کنار روایت قبلی قرار بدهیم که فرمود با فضیلت ترین اعمال سخت ترین ان است؛ می فهمیم که کار و کسب در حال روزه چقدر فضیلت دارد.

اگر کار و کسب حلال در حالت عادی جهاد فی سبیل الله است، قطعا در حال روزه داری عبادتی ویژه است و تقرب به خدای متعال را هموارتر می کند.

البته به کارفرمایان نیز توصیه شده است که در ماه مبارک رمضان که ایام روزه داری است زیاد بر کارکنان خود سخت نگیرند و به زیردستان خود تخفیف بدهند تا آن راحت تر روزه بگیرند.

آناج: چرا اهل بیت(ع) یا مومنان سالک به خداوند، اشتیاق زیادی برای ماه مبارک رمضان داشتند؟

خداوند در قرآن فرموده است: “یا ایها الذین امنوا کتب علیکم الصیام” ( ای کسانی که ایمان آوردید، روزه بر شما واجب شده است)؛ علما گفته اند هرچند روزه گرفتن سختی هایی دارد ولی سختی این دستور با شیرینی عبارت “یا ایها الذین آمنو” از بین رفته است؛ درواقع خداوند با این خطاب بندگانش را مورد نوازش قرار می دهد و می فرماید من قبول دارم که شما مومن هستید. لذا این شیرنی آن سختی را از بین می برد.

در واقع محبت کار را آسان می کند. اگر ما فکر می کنیم روزه داری تحمل سختی، گرسنگی و تشنگی است، اشتباه می کنیم؛ رمضان اینها نیست؛ رمضان ضیافت الله است اما با این تفاوت که ما در میهمانی هایمان با میوه و چای و شیرینی از میهمان پذیرایی می کنیم اما خداوند در میهمانی خود ما را از خوردن و نوشیدن منع کرده و به جای آن می فرماید من خود جزای روزه دار هستم.

در واقع ضیافت الله مقدمه ی لقاءالله است

شوق اهل بیت(ع) به رمضان نیز به خاطر لقاءالله است؛ درواقع ضیافت الله مقدمه ی لقاءالله است. کسی که قرار است به ملاقات کسی برود باید خود را از قبل محیا کند تا بتواند داخل میهمانی شود؛ به طوری که همان طور که پیامبر فرموده به میهمانی دعوت شده ایم اما معلوم نیست که بتوانیم وارد میهمانی بشویم یا خیر؛ چه بسا فردی روزه دار باشد ولی نتواند وارد میهمانی خداوند بشود. بنابراین باید آمادگی داشته باشیم و اگر اهل بیت(ع)  به روزه داری در شعبان و رجب تاکیید دارند به خاطر کسب آمادگی برای ورود به ضیافت الله است.

آناج: چرا ماه رمضان را ماه ضیافت الهی می نامند در حالی که رحمت و نعمت خداوند در هر زمان شامل حال بندگان می شود؟

وقتی همه چیز به نفع بندگان است

این خواست خداوند است که تاجی بر سر ماه مبارک رمضان قرار داده و ان در میان ماه های دیگر ممتاز کرده است. پیامبر(ص) می فرماید: رجب ماه خدا، شعبان ماه من و رمضان ماه امت است؛ زیرا در این ماه همه چیز به نفع بندگان است؛ مثلا خداوند از اول تا آخر ماه رمضان درهای بهشت را به روی بندگانش باز و درهای جهنم را به روی آنان می بندد و تا آخر این ماه دست شیاطین را می بندد تا قادر به فریب بندگان نباشند.

البته اگر خداوند ما را امر به روزه کرده است، منظور فقط تشنگی و گرسنگی نیست؛ بلکه امتناع از خوردن و آشامیدن روزه ی جسم است در حالی که جوارح و جوانح ما نیز باید روزه دار باشد؛ چشم، گوش، دست، پا و غیره، همه باید در مواجهه با گناه روزه باشند. خداوند در این ضیافت به ما کارت دعوت فرستاده و روزه را بر ما واجب کرده؛ ما به هیچ وجه نمی توانیم دعوت خدا و رسولش را رد کنیم لذا باید راه بیافتیم برویم تا در میهمانی شرکت کنیم؛ وقتی خداوند در قرآن می فرماید: هرکس از خانه ی خود حرکت کند و به سوی خدا و رسولش هجرت کند … طبق تفسیر منظور از “خانه” نفس و منیت انسان است و مقصود از “هجرت” هجرت از گناهان است. امیدوارم همه ی ما بتوانیم با آمادگی کامل وارد میهمانی خداوند شویم و با هجرت از گناهان به هدف والای بندگ، یعنی لقاءالله برسیم.