به گزارش آوای ورزقان به نقل از آناج، بالاخره شایعه‌ی برکناری معاون عربی-آفریقایی وزارت امور خارجه به واقعیت پیوست. روز گذشته حسین امیرعبداللهیان از این سمت برکنار شد و حسین جابرانصاری به جای او نشست. این در حالی بود که امیرعبداللهیان همواره مواضعی کاملا هم‌سو با سیاست‌های کلی نظام پیرامون تحولات منطقه خصوصاً بحران سوریه و عراق، جنگ عربستان علیه یمن و نیز رژیم صهیونیستی اتخاذ کرده بود. مثلا او در یک فقره در دهم اردیبهشت‌ماه سال جاری رژیم صهیونیستی را به دلیل داشتن زرادخانه‌های اتمی و شیمیایی، «خطر اصلی منطقه» عنوان کرده بود.

معاون پیشین وزیر امور خارجه در آبان‌ماه سال گذشته با حضور در برنامه گفتگوی ویژه خبری به تشریح مذاکرات وین پرداخت و گفت: «در این نشست جمهوری اسلامی ایران اجازه نداد آنچه را که حق مردم سوریه است دیگر کشورها بخواهند در مورد آن اظهارنظر کنند.» امیرعبداللهیان با تأکید بر اینکه هیچ‌یک از کشورهای ترکیه، آمریکا، عربستان و حتی جمهوری اسلامی ایران نمی‌توانند درباره‌ی حق مردم سوریه اظهارنظری داشته باشند، تصریح کرد: «فقط مردم سوریه می‌توانند نسبت به آینده‌ی کشورشان تصمیم بگیرند.»

مجموعه‌ی مواضعی که معاون پیشین عربی-آفریقایی وزارت امور خارجه در خصوص مسائل سوریه اتخاذ کرده بود، چندان به ذائقه‌ی غربی‌ها و به خصوص مقامات آمریکایی خوش نمی‌آمد. به عنوان مثال چند روز قبل بن رودز معاونِ مشاور امنیت ملی کاخ سفید در دفاع از مذاکرات هسته‌ای اعلام کرد: «اکنون آزمون کلیدی برای تعامل با ایران، بر سر مسأله‌ی سوریه است، جایی که موضع سازنده‌ی ایران می‌تواند برای حل این درگیری‌ها مهم باشد، اما تاکنون ما چنین چیزی را ندیده‌ایم.»

اکنون در شرایطی که کمتر از پنج ماه تا انتخابات ریاست جمهور ایالات متحده در هشتم نوامبر (۱۸ آبان) باقی مانده، تغییر معاون عربی-آفریقایی وزارت امور خارجه از اهمیت بالایی برخوردار است. شاید بتوان گزارش اخیر المانیتور در خصوص دیدار ظریف و وزیر امور خارجه نروژ در اسلو را نیز به عنوان قطعه‌ای از پازل برنامه‌های وزارت امور خارجه ایران پیرامون بحران سوریه به حساب آورد. المانیتور در گزارش اخیر خود می‌نویسد: «وزیر خارجه ایران در نشست هفته گذشته خود در اسلو نشان داد که پیش از گذشته در خصوص پرونده سوریه اختیار دارد و ممکن است ایران آماده‌ی نشان دادن انعطاف بیشتری در قبال یک راه‌حل سیاسی باشد.»

جان کری نیز پس از پایان دیدار دو جانبه با ظریف اعلام کرد: «امیدوارم که بتوانیم فضایی سیاسی بگشاییم تا یکی از مهم‌ترین چالش‌های بین‌المللی پیچیده [بحران سوریه] که حداقل یک نسل است با آن مواجهیم، حل‌وفصل کنیم.»

برخی رسانه‌ها این اقدام محمدجواد ظریف را علامتی از تلاش وزارت خارجه برای «ورود متفاوت» به پرونده‌های منطقه‌ای عنوان کردند که بتواند در چند ماه باقی‌مانده از عمر دولت اوباما، مذاکرات دیگری در خصوص مسائل منطقه‌ای با حضور ایران برگزار نماید.

برخی دیگر نیز این اقدام ظریف را نشان‌دادن چراغ سبزی به سران رژیم‌های عربی منطقه در خصوص مواضع امیرعبداللهیان دانسته‌اند که چندی پیش روزنامه المستقبل در اواسط فروردین‌ماه مدعای آن شده بود. المستقبل ادعا کرده بود: «منابع رسمی ایران علت تصمیم به برکناری امیرعبداللهیان معاون عربی و آفریقایی وزیر امور خارجه ایران را حسن نیت تهران مقابل اعراب در جهت تقویت روابط با آنها عنوان کرده‌اند.»

این روزنامه ادامه داد: «از آنجا که امیرعبداللهیان از مسئولان ایرانی در پرونده‌های عربی خاورمیانه مانند پرونده عراق و سوریه محسوب می‌شود، تصمیم به برکناری وی می‌تواند اقدام مثبتی در تقویت روابط با اعراب محسوب شود.»

از سوی دیگر صادق زیباکلام ضمن یادداشتی در روزنامه آرمان از عزل امیرعبداللهیان ابراز خرسندی کرد و نوشت: «آقای امیرعبداللهیان در مناسبات میان ایران و عربستان بود. در بهترین حالت هیچ تلاش جدی برای تنش‌زدایی از جانب وی صورت نگرفت. رویکرد وی درباره ایجاد ارتباط با کشورهای عربی کمی عکس رویکرد تنش‌زدایی دولت یازدهم و شخص محمدجواد ظریف بود.»

زیباکلام در ادامه مدعی شد: «هر مقدار ظریف با دیپلماسی، لبخند و ایستادگی بر روی منافع ملی سعی داشت سیاست خارجی را بر اساس دیپلماسی صلح حتی با غرب هدایت کند، آقای امیرعبداللهیان با تندی نسبت به اعراب و سعودی‌ها می‌خواست دیپلماسی ایران را به جلو ببرد.»

این‌که هدف ظریف از برکناری امیرعبداللهیان از جایگاه خود چه بوده است را در آینده‌ای نزدیک می‌توان به وضوح دریافت. اقدامی که بدون شک بی‌ربط به مسائل منطقه‌ای و مواضع امیرعبداللهیان پیرامون آن نبوده است.