به گزارش آوای ورزقان به نقل از آناج، کار که از مانتوهای چاک دار به لباس های تنگ و کوتاه و شلوارهای آب رفته رسید، رواج لباس هایی چون ساپورت، مانتوهای جلو باز و شیشه ای هم به سهولت قابل پیش بینی بود. لباس هایی که امروزه به وفور در جامعه‌ی به اصطلاح اسلامی ما به چشم می خورد و ما همچنان دنبال حلقه‌ی گمشده‌ای به نام مسئول می گردیم … مسئول فرهنگی، مسئول تولیدی، مسئول توزیع و فروش، مسئول واردات و تعداد کثیری از نهادهای مربوطه که هرگز دلشان برای ارزشی به نام حجاب و عفاف و هویت بر باد رفته‌ی جوان ایرانی نسوخت.

در این مجال، در پی پاسخ به سوالی در خصوص چرایی تولید پوشاک نامتعارف (که فرهنگ ایرانی اسلامی را نشانه گرفته) و نبود حمایت از تولید پوشاک حجاب، به گفت‌وگو با رحیم بقائی‌وند، رئیس اتحادیه‌ی صنف خیاطان و تولیدکنندگان پوشاک تبریز پرداختیم که متن مصاحبه را در ذیل می خوانید؛

آناج: لطفا مسئولیت اتحادیه‌ی خیاطان و تولیدکنندگان  پوشاک و حیطه‌ی اختیارات و نظارتی آن را توضیح دهید:

با توجه به قانون نظام صنفی، اصلی ترین وظایف اتحادیه ها، تشکیل اتحادیه و ساماندهی اعضای آن است؛ یعنی ما وظیفه داریم افرادی را که در حوزه‌ی پوشاک فعالیت می کنند سازماندهی، شناسایی و به اداره اماکن عمومی و سایر نهادهایی که در صدور پروانه کسب دخالت دارند، معرفی کنیم و هماهنگی های های لازم را جهت استعلام از ایشان انجام بدهیم.

فردی که می خواهد یک واحد صنفی را راه اندازی کند، در کار خود با افراد جامعه و خانواده ها مرتبط است، لذا باید فردی سالم و شناخته شده باشد؛ از طرف دیگر لازم است دسترسی به آنها جهت بازرسی و نظارت برای اتحادیه ها میسر باشد که پذیرش اعضاء و سازماندهی آنها در اتحادیه این امکان را فراهم می کند و همچنین شرایطی به وجود می آورد که ما می توانیم به مسائل و مشکلات صنف تولیدکنندگان و خیاطان رسیدگی کنیم.

با توجه به اینکه در اتحادیه از نظر اقتصادی فعالیت چندانی نداریم، لذا دستمان نیز در حمایت مالی از تولیدکنندگان باز نیست. هرچند که آنها با مسایل و مشکلاتی از قبیل کمبود یا فقدان تسهیلات بانکی جهت تامین سرمایه یا خرید ماشین آلات(که نیاز مبرم تولیدکنندگان و علاقه مندان به راه اندازی خط تولید است)، درصد بالای بهره های بانکی، مشکلات بیمه و تامین اجتماعی (که علی‌رغم قانون مصوب به واحدهای تولیدی پرداخت نمی شود و تولیدکنندگان نیز قادر به پرداخت حق بیمه  ۲۰۰ هزارتومانی کارفرمایان نیستند) روبرو هستند، حال آنکه آمارهای بلند چک های برگشتی نیز افزون بر مشکلات فوق است که پیگیری های مربوط به آن به نتیجه ی خاصی منتهی نمی شود.

البته مشکل و مساله‌ی بزرگ دیگر واردات لباس های خارجی است که تولید داخل را به شدت تحت تاثیر قرار می دهد در حالی که واحدهای ما توان، مهارت و قابلیت لازم برای انواع محصولات پوشاک را دارند.

آناج: در زمینه‌ی ورود به امر تولید انواع پوشاک حیطه‌ی اختیارات اتحادیه چه گستره‌ای دارد؟

در زمینه‌ی تولید نیز باید بگویم لباس جزء نیازهای ضروری انسان هاست که موضوع بصیرت در موارد مربوط به آن بیشتر مطرح می شود؛ برای مثال لباس های وارداتی (چه بصورت قاچاق و چه به صورت قانونی)  بیش از توان تولیدکنندگان ما هستند و به نوعی عنصر فلج کننده به حساب می آیند زیرا علی‌رغم ارز بری از کشور و افزایش دامنه‌ی بیکاری، آثار فرهنگی سوئی را نیز به دنبال دارد لذا باید هم در امر واردات و هم در بحث خرید و مصرف به این مسائل توجه داشته باشیم.

البته همکاران ما از نظر توان تولیدی در سطح بالایی قرار دارند و امکانات مورد نیاز جهت تولید را نیز دارا هستند اما متاسفانه گاه مناظری را در خیابان ها و بر سر در فروشگاه ها می بینیم که قدری برای جامعه‌ی تولید آزار دهنده است؛ یعنی وقتی روی بنری بزرگ، می نویسند “اجناس ترک رسید” این دقیقا تبلیغی علیه تولید داخلی است و باید عکس العملی نشان بدهیم.

به هرحال دایره‌ی اختیارات ما در این زمینه ها محدود است اما در حیطه نظارتی به صورت سرزده به کارگاه ها مراجعه می کنیم هرچند که پیش از آن نیز در مراحل ابتدایی، در زمینه تولید انواع لباس ها تولیدکنندگان را تفهیم می کنیم و خوشبختانه اکثر آنها نیز موارد مطرح را رعایت می کنند.

آناج: در آیین نامه‌ی اتحادیه، معیار و ملاکی برای تولید نوع پوشاک وجود دارد که تولیدکنندگان را مقید به چهارچوبی خاص بکند تا لباس هایی بر اساس فرهنگ اسلامی(حجاب و عفاف اسلامی) به جامعه عرضه شود؟

قانون اصلی ما دین ماست و عفاف و حجاب نیز به عنوان عنصر مهمی در اسلام مطرح است؛ لذا حتی اگر در آیین نامه‌ی کاری نیز ذکر نشده باشد ما بر اساس تقیدی که به اسلام داریم باید اصول عفاف و حجاب را در تولید پوشاک مورد توجه قرار بدهیم چرا که بر اساس قواعد دینی و ملی به نوعی ملزم به رعایت این مقوله هستیم.

دستورالعمل خاصی برای تولید انواع پوشاک وجود ندارد

با این حال در قوانین اتحادیه دستورالعمل و چهارچوب خاصی برای تولید نوع لباس وجود ندارد که بر اساس آن بگوییم نوع خاصی از لباس تولید بشود یا نشود. با توجه به نظارت ها و بازرسی های متعددی که در این زمینه وجود دارد، به طور مداوم از فروشگاه ها بازدید می شود.

لباس های خلاف شئون اسلامی تولید داخل نیستند

البته ما نیز به همکاران تولید کننده تاکید کرده‌ایم لباس هایی شایسته‌ی افراد جامعه‌ی ما تولید کنند و من معتقدم آنها این موضوع را رعایت می کنند. اما موضوع دیگر انواع لباس های خلاف شئون اسلامی جامعه است، که در سطح شهر وجود دارند و اکثرا اجناس وارداتی هستند و در داخل تولید نمی شوند.

آناج: یعنی تمام لباس های تنگ و کوتاه، جلو باز، شیشه‌ای و امثال اینها که به وفور در فروشگاه ها یافت می شود، همه وارداتی هستند؟

بله اکثر این نوع لباس ها وارداتی هستند که معمولا قانونی نیستند بلکه به صورت قاچاق وارد می شوند و اگر هم تولید داخلی باشند قطعا به صورت زیرزمینی تولید می شوند؛ یعنی عده‌ای در خانه های خود و بدون مجوز اجناسی را تولید می کنند که به دلیل برخی محدودیت ها بازرسان نمی توانند وارد این خانه ها بشوند چرا که اغلب خانواده هایی نیز در آن ساکن هستند و ما حق ورود به آن را نداریم. اما در آن واحد ها تولیدی که قابل بازرسی و نظارت هستند هیچ موردی در رابطه با تولید لباس هایی چون مانتوهای جلوباز یا شیشه ای دیده نشده است که اگر چنین موردی مشاهده شود طبق دستور العمل جمع آوری، برخورد می شود که این نیز در حیطه ی مسئولیت های اتحادیه البسه و پوشاک که در حوزه ی توزیع و فروش کار می کنند، قرار دارد.

آناج: آیا پرداختن به بحث طراحی لباس ها تولیدی مشمول وظایف اتحادیه نیست؟

البته اتحادیه دخالتی در بحث طراحی ندارد اما روال کار بر این است که طراحانی که در تبریز وجود دارند، با ارائه‌ی طرح خود به تولیدی ها، با آنها به همکاری می پردازند و از طرف دیگر با توجه به گسترده بودن امکانات و تکنولوژی خیلی راحت می توان به طرح های مختلف در فضاهای مجازی دست پیدا کرد.

با این وجود ما همکاران خود را ملزم به تولید مانتوهای راحت و بلند کرده ایم اما ما در مواجهه با افرادی که پس از خریداری، لباس را کوتاه و تنگ تر می کنند، مسئولیتی نداریم و نمی توانیم داشته باشیم.

آناج: در رابطه با مانتوهای کوتاه و تنگ، آیا فکر نمی کنید قالب سایزهای جدید نسبت به سایزهای قدیم کوچک تر شده است؟ آیا به نظر شما سایز ۴۰ امروز همانی است که در گذشته تولید می شد؟ به عبارت دیگر فکر نمی کنید در مرحله‌ی تولید و طراحی نوعی جهت دهی بر استفاده از مانتوی تنگ و کوتاه وجود دارد؟

سایز ۴۰ تا بی نهایت ۴۰ است اما اگر برفرض سایز ۳۶ را به نام ۴۰ تولید کنند و بفروشند باز این برعهده‌ی خود مشتری است که در این مورد تصمیم بگیرد؛ اوست که باید نسبت به تنگ و کوتاه بودن لباس و تناسب آن با اندامش قضاوت کند. از طرفی مساله‌ی سایز لباس در ایران متفاوت با کشورهای دیگر است و برای مثال وقتی از یک شلوار با سایز ۴۶ صحبت می کنیم، در واقع آن شلوار سایز ۴۰ است. به عبارت دیگر بین ما چنین جا افتاده است که ۴۶ همان ۴۰ است درحالی که در خارج از کشور اینگونه نیست.

آناج: به نظر شما چرا امروز دسترسی به پوشاک حجاب برای زنان محجبه بسیار سخت شده و اغلب بانوان حتی نمی توانند یک روسری در اندازه‌ی مناسب تهیه کنند؟ آیا اتحادیه می تواند جهت حمایت از تولیدکنندگان پوشاک حجاب ایفای نقش کند؟

البته این امر برای خود ما نیز به عنوان دغدغه مطرح است و من به عنوان مسئول اتحادیه خود را موظف می دانم تولیدکنندگان را به سمت و سوی تولید این نوع محصولات سوق بدهم. اما نباید غافل باشیم که در امر تولید و مصرف، در یک سو تقاضا و در سوی دیگر عرضه‌ی محصول مطرح است. یعنی فروشندگان بر اساس تقاضای مشتری و سلیقه ی مردم اقدام به خرید محصول از تولیدکننده و ارائه‌ی آن به مشتری می کند. هرچند این واقعیت منافی توجه به اهمیت عفاف و حجاب در این حیطه نیست.

مشتری باید بصیرت داشته باشد

ناگفته نماند که لباس های شیک و بلند در طرح های جدید تولید می شود و این طور نیست که اصلا در دسترس نباشد اما همان طور که گفتم، این گونه لباس ها به میزان تقاضای مشتری تولید شده و به فروش می رسد. یعنی تازمانی که مردم ما بر مصرف تولید داخل ضرورت و اهمیت قائل نباشند، تولیدکننده داخلی نیز با محدودیت های بسیاری روبرو خواهد بود. برعکس اگر مردم خود را ملزم به خرید و مصرف لباس های تولید داخل بکنند نه تنها خط تولید رونق می یابد بلکه محصولات خارجی که بار فرهنگی خاصی هم دارند، با شکست مواجه می شوند.

عامل دیگر برای رونق لباس های نامتعارف، گران فروشی لباس های منطبق بر فرهنگ بومی و قیمت اندک لباس های وارداتی است؛ اینجاست که باید مردم ما بصیرت به خرج دهند و فریب قیمت پایین نوع خاصی از پوشاک را نخورند که چه بسا این نوع لباس ها به طور رایگان در جامعه ما پخش شود اما توجه کنیم، این اجناس تا وقتی ارزان و رایگان عرضه می شوند که خط تولید ما پابرجا باشد؛ و آن هنگام که تولید داخل از پا افتاد، همین محصولات خارجی به قیمت های گزاف عرضه خواهند شد و ما هم چاره جز خرید نخواهیم داشت. بنابراین اگر ما به اهداف فرهنگی و اقتصادی پشت پرده‌ی واردات انبوده پوشاک توجه داشته باشیم، از این لباس ها استقبال نمی کنیم ولو اینکه رایگان هم باشند.

البته ما در صدد هستیم مجوز خرید تجهیزات پیشرفته تر و بهتری را جهت تولید طرح های جدید خریداری کنیم تا بدین طریق در جریان رقابت با کالاهای وارداتی، هیچ مانعی بر سر راه واحدهای تولیدی ما وجود نداشته باشد. خوشبختانه تا به امروز نیز تولیدکنندگان ما تا حد قابل قبولی در تولید محصولات متنوع، زیبا و با کیفیت بالا، پیشرفت کرده اند و چنان جنسی تولید می کنند که شاید خیلی ها باور نکنند تولید داخل است.

علاوه بر این هم به جهت ارائه‌ی الگوهای پوشش مناسب به مدارس و هم راستای حمایت اقتصادی از تولیدکنندگان و خانواده در تهیه ی لباس های مناسب، اقدام به اجرای طرح تولید و تهیه‌ی لباس های متحد الشکل با قیمت های پایین تر و با کیفیت بهتر برای دانش آموزان کرده ایم که البته در این اقدام انتخاب رنگ و جنس لباس را نیز بر عهده ی مدیران مدارس قرار داده ایم تا بر اساس انتخاب آنان، تولید کننده‌ی طرف قرارداد لباس هایی با طرح های مناسب را تهیه کنند. هرچند که علی‌رغم پیگیری های متعدد، تاکنون آموزش و پرورش بابت همکاری در این طرح، اعلام آمادگی نکرده است.