به گزارش آوای ورزقان به نقل ازآناج، اگر نگاهی گذرا به حاشیه‌ی شهرمان داشته باشیم با مناظری چشم خراش از نخاله‌های رها شده روبه رو می‌شویم. تپه‌هایی از سیمان، کلوخ وخاک که با وزش هر نسیمی تلی از خاک و شن و ماسه را وارد ریه‌های شهر می‌کنند، تنها نمونه‌ای از این جلوه‌های بصری ناخوشایند است. گزافه نیست اگر یکی از منشاء های ورود ریزگرد به شهر تبریز را نه همسایگان مرزهای غربی کشور بلکه نخاله‌های حواشی اتوبان شهید کسایی بنامیم.

در طول سالیان گذشته فقدان مرکزی مناسب برای جمع آوری نخاله از یک سو و عدم مسئولیت پذیری رانندگان نخاله‌بر از سوی دیگر؛ نخاله برها را وا داشته تا بار خود را در نزدیک ترین مکان حاشیه‌ی شهر تخلیه کنند.

تخریب زیبایی بصری شهر اگرچه در نگاه اول اصلی ترین صدمه‌ی پسماندهای عمرانی است اما به طور قطع این پدیده زمینه ساز مشکلاتی به مراتب جدی‌تری است که از آن جمله می‌توان به تخریب اکوسیستم حاشیه شهر و بسترسازی سیلاب‌ها اشاره کرد.

یکی از نخاله برها نبود مرکزی مناسب برای تخلیه پسماند های عمرانی را اصلی ترین دلیل انباشت حاشیه شهر از نخاله عنوان کرده و بیان می‌دارد: هر از چند سالی مکان تخلیه نخاله ها عوض می شود، یک روز روستای آناخاتون یا اسپیران روز دیگر هرجا که در دسترس‌تر باشد!

وی تعطیلی مراکز قانونی دفن نخاله را از دیگر دلایل ادامه‌ی تخلیه نخاله در اماکن عمومی عنوان کرده و ادامه می‌دهد: عمر این مراکز حتی به یک سال هم نکشید و همگی تعطیل شدند.

این راننده کامیون نخاله‌بر در پاسخ به این سوال که مسئول اصلی این بی سروسامانی چه کسی است، اظهار می‌کند: به طور قطع مسئولین! چرا که اگر مکان مناسبی از اول مشخص می‌شد اکنون این وضعیت به بار نمی آمد.

سیل نخاله در کمین تبریز

 مدیر امور آب منطقه ای تبریز با اعلام نارضایتی از وضعیت موجود به خبرنگار آناج می‌گوید: مسیل(مسیر آب‌رو) روستاهای اسپیران، آنا خاتون، چاوان، شادآباد، شادباش مشایخ و همینطور دیگر مسیل‌های منتهی به اتوبان شهید کسایی با انباشت نخاله و پسماندهای عمرانی مسدود شده که این امرسبب عدم نفوذ آب به سفره‌های زیر زمینی و در نتیجه تشکیل روان آب می‌شود.

عیسی یاری متذکر می‌شود: در صورت بروز بارندگی های شدید این روان آب به سیلاب تبدیل شده و روستاهای مذکور را در پایین دست مورد تهدید قرار می دهد.

این عضو کارگروه پسماند های عمرانی تبریز خطر راهیابی نخاله‌ها و حجم کثیری از سایر آلودگی های مربوط به نخاله‌ها را در نتیجه‌ی بروز سیلاب گوشزد کرده و ابراز می‌کند: در صورت جاری شدن سیل شدید و راهیابی نخاله به سطح شهر چنان خساراتی به بار خواهد آمد که جبران آن مستلزم سال‌ها تلاش و صرف میلیاردها تومان هزینه است.

مدیر امور آب منطقه‌ای تبریز محله های مارالان، طالقانی و ارتش را به علت شرایط جغرافیایی و قرارگیری در پایین دست مسیل‌ها، مستعد بیشترین خسارات عنوان کرده و ادامه می‌دهد: با همکاری همه جانبه دستگاه های مختلف می‌توان نخاله های رها شده را به مکان مناسب انتقال داده و حاشیه امنی برای کلانشهر تبریز ایجاد کرد.

دفن غیر اصولی نخاله یعنی تخریب زیست بوم

رئیس اداره نظارت و پایش اداره کل محیط زیست آذربایجان‌شرقی در گفت‌وگو با آناج با یادآوری مخاطرات جدی زیست محیطی ناشی از دفع غیر اصولی پسماندهای عمرانی، توضیح می‌دهد: امکان بازگشت کامل پسماندهای عمرانی که منشا خاکی و معدنی دارند به طبیعت وجود ندارد اما می‌توان با تفکیک و بازیافت مواد قابل بازیافت و دفع اصولی مواد باقیمانده زائد مخاطرات آن را به حداقل رساند.

وی با تاکید بر این نکته که دفن غیر اصولی پسماندهای عمرانی در مجاورت مناطق مسکونی بسترساز بسیاری از مشکلات زیستی برای شهروندان است، می‌افزاید: دفن نخاله در اطراف شهر راه حلی نادرست و موقتی است که در صورت مرتفع نشدن آن عواقب بسیار سنگینی در انتظار شهروندان خواهد بود.

شاهین رحیم اوغلی با تاکید بر رفع معضل پسماندهای تبریز به صورت کامل خاطر نشان کرد: بارها خواستار ارائه راهکاری جامع برای مرتفع کردن معضل نخاله‌های ساختمانی از سوی شهرداری تبریز شده‌ایم اما متاسفانه تاکنون جوابی مشخص از سوی این نهاد دریافت نکرده‌ایم.

تمامی نخاله گاه‌ها تطیل شد

مدیر عامل سازمان پسماند شهرداری تبریز در این باره می‌گوید: پس از رایزنی‌های فراوان و اخذ تایید تمامی اعضای کارگروه حل مشکل پسماند تبریز ۴ محل در جنوب، شمال ،شرق و غرب تبریز مکان‌یابی شد.

اصغری تشریح می‌کند: مرکز جنوب شهر واقع در حاشیه اتوبان شهید کسایی به دنبال شکایت مرکز فرماندهی پلیس استان و مرکز شمال شهر واقع در حاشیه‌ی اتوبان پاسداران بنا به مصوبه‌ی سازمان توسعه‌ی عون‌ بن علی و مرکز شرق شهر در حوالی سنگ شهر بدنبال عدم مساعدت اداره کل راه و شهر سازی یکی پس از دیگری تعطیل شدند.

 وی با انتقاد از تعطیلی این مرکز، می‌افزاید: تنها مرکز فعال برای دفع اصولی پسماند های عمرانی مرکز غرب تبریز می باشد که در حاشیه روستای مایان قرار دارد.

دبیر کارگروه حل پسماند های عمرانی تبریز میزان تولید پسماند های عمرانی در تبریز را در حدود ۴۰۰ تن در روز اعلام کرده و تاکید می‌کند: این مرکز به تنهایی گنجایش ذخیره سازی این حجم از نخاله را ندارد؛ مضاف بر اینکه بدلیل فاصله‌ی طولانی رانندگان رغبتی به مراجعه به این مرکز ندارند.

وی با اشاره به مکان یابی های مختلف در گوشه کنار شهر، تبریز می‌گوید: متاسفانه سایر دستگاه های ذیربط برای عملیاتی شدن این اماکن همکاری لازم را ندارند و تا زمانی که نتوانیم مکان های مشخصی را تعیین کنیم شاهد دفع غیر اصولی نخاله در حاشیه شهر و مسیل های آب رو خواهیم بود.

به نظر می‌رسد متهم کردن یک دستگاه یا سازمانی خاص در بروز بحران موجود بی انصافی باشد؛ پر واضح است که بحران نخاله‌های عمرانی یک شبه به وجود نیامده و حاصل سال ها کوتاهی مسئولانی بوده است که بدون در نظر گرفتن عواقب آن به اجرای پروژه های ویترنی مشغول شده‌اند.

اگرچه تمامی مسئولان از وضع موجود باخبر هستند اما گویا این سهل انگاری‌ها تبدیل به سنتی شده است که تا به فاجعه ختم نشده، چاره‌ای برای رفع آن اندیشیده نمی‌شود. می بایست از متولیان ایتالیایی برگزای سمینار «کنفرانس شهرهای هوشمند در برابر آلودگی هوا» پرسید که در اعطای جایزه ویژه‌ی خود به مسئولان شهری کیفیت دفع نخاله‌های ساختمانی تبریز را مد نظر قرار داده‌اند یا خیر؟

باید از مسئولین شهری و صد البته شورای شهر پر حاشیه آن این سوال را سوال کرد که آیا شهری که در محاصره‌ی نخاله هاست می‌تواند میزبانی مناسب برای گردشگران در تبریز ۲۰۱۸ باشد؟ به راستی با در نظر گرفتن تمامی این اتفاقات می توانیم تبریز را به عنوان پاک ترین کلانشهر کشور بدانیم؟