به گزارش آوای ورزقان به نقل از آناج، خداوند علی الاعلی جاذبه های متعددی را در ذات بشر به ودیعه نهاد تا به موجب آن در دنیا به کنش و واکنش بپردازد و با بهره گیری از آنها در مسیر زندگی حرکت کند؛ لکن آدمی مانند جانوران و گیاهان نیست که صرفا با اتکا به جاذبه های زیستی و جنسی مسیر تکامل را بپیماید بلکه خداوند راهکارهایی را جهت نیل به تکامل قرار داده است که حفظ حجاب، یکی از آنهاست. با این وجود این مفهوم در برخی جوامع از جمله جامعه‌ی ایرانی که از دیرباز فرهنگ اسلامی را به خود پذیرفته است، مورد چالش واقع شده است.

چرا انسان به برهنگی رسید؟ تاثیر روانی و اجتماعی حجاب در افراد چیست؟ آیا برهنگی موجب ارزشمندی انسان است؟…  سوالاتی است که گزارش حاضر درپی پاسخ به آنهاست.

چرا انسان به برهنگی رسید؟

لازم است توجه داشته باشیم که گرایش به پوشش و لباس یکی از خصوصیات فطری هر انسانی است که حتی حضرت آدم و حوا را نیز برمی انگیزد تا پس از هبوط از آشکار ساختن بدن خود حیا کرده و دنبال پوشاندن خود باشند؛ به عبارت دیگر این گرایش همواره با انسان بوده و زنان بیش از مردان در همه تمدن ها دارای پوشش بوده اند.

در تمدن فینیقی ها که چهار هزار سال پیش از میلاد می زیستند، زنان آن‌ها دارای حجاب بودند و برای پوشش خویش از پارچه های سرخ رنگ استفاده می کردند.(۱) زنان آریایی نیز دارای حجاب بودند؛ به ویژه زنان طبقات بالای اجتماعی آنان که برایشان حجاب دارای ارزش ویژه ای بود.(۲) در بین یونانیان رسم بود که زنان حتی صورت های خود را با قسمتی از روپوش بسیار ظریف بپوشانند و زنان مجبور به نشستن در حرم سراها بودند و حتی تعلیم و تعلم توسط مادران و دایگان انجام می شد.(۳) آشوریان و کلدانیان نیز دارای حجاب بودند؛ در تورات و کتاب های مقدس نیز سفارش به حجاب شده و عذاب بی حجابی بیان شده است. با این حال موج فساد، برهنگی و بد حجابی، در غرب جدید آغاز شد و کم کم به جوامع دیگر سرایت کرد.

در کتاب تاریخ تمدن آمده است که ویل دورانت می گوید: ” فساد اخلاقی (در جامعه آن روز غرب) نشانه آزادگی و خردمندی بود و هرزه‌گی به صورت نوعی آداب رایج درآمده بود. در فرانسه قرن ۱۸، زنی که تنها به شوهر خود دل بسته بود، یادگار دوران های گذشته به شمار می آمد و زناشویی، فقط وسیله ‌ای برای حفظ نام خانوادگی و انتقال ثروت بود” .

مونتسکیو  نیز می نویسد: “مردم پاریس، هر مردی را که زنش را تنها ازآن خود بداند، مخل آسایش اجتماعی می‌دانند و هر زن، عاشقی داشت و هر شوهری، معشوقه‌ای”. 

این فساد و بی بندو باری، با رنسانس  در اروپا شروع شد و توسط روشنفکران غرب زده، به جهان سوم راه یافت؛ ابتدا در دولت عثمانی و کم کم به کشورهای دیگر از جمله ایران نفوذ کرد. بعد از این دوره، رضاخان در ایران و آتاترک در ترکیه و امان الله خان در افغانستان، مامور کشف حجاب شدند.

بنیادی که رو به افول است

رقیه سوداگر در خصوص آثار  اجتماعی حجاب به خبرنگار آناج گفت: در بحارالانوار آمده است که امام علی(ع) می فرماید: ” پوشیدگی زن، برایش بهتر است و زیبایی اش را پایدارتر می سازد ” در توضیح این حدیث می توان چنین گفت که اسلام قائل به لذت های ماندگار و دائمی است و احکام اسلامی نیز به پایداری زیبایی ها و لذت ها می انجامد هرچند که اجرای آن با سختی همراه باشد.

وی افزود: برای مثال هر چند حجاب برای زنان مخصوصا در فصل گرما زحمت ایجاد می کند اما احساسات را سالم نگه داشته و عاطفه ها و محبت ها را در کانون گرم خانواده متمرکز می کند.

این کارشناس دینی تشریح کرد: وقتی زیبایی های زنان خانواده به راحتی در دسترس نامحرمان کوچه و خیابان قرار می گیرد و آنها به راحتی می توانند از این زنان لذت جویی بکنند، به تبع آن توجه به خانواده کمتر می شود؛ چرا که مرد می تواند آنچه را که از زن می خواهد در بیرون از خانواده نیز به دست بیاورد و زن نیز می تواند خود را به هرکسی عرضه کند؛ که در این صورت اصلا نیاز به تشکیل خانواده هم احساس نمی شود.

وی تاکید داشت: البته این بحرانی است که هم اکنون دامن گیر جوامع غربی شده است؛ به طوری که در هنگام برپایی کانون خانواده که باید بر اساس عشق و محبت تحکیم شود و مهمترین ابزار آن، میل جنسی نسبت به یکدیگر است، این میل رو به افول گذاشته و بنیان خانواده ها را متزلزل کرده است. 

سوداگر یادآور شد: جامعه‌ی ما نیز تاکنون تاوان سنگینی بابت نفوذ این فرهنگ پرداخت کرده است که آمار بالای طلاق و افزایش سن ازدواج و گسترش روابط نامشروع شاهدی بر تایید این ادعاست.

آیا برهنگی به آدمی ارزش می دهد؟

حجت الاسلام صالحی نیز در تبیین آثار روانی حجاب، آن را مایه ارزشمندی انسان دانست و گفت: هر انسانی در پی آن است که جایگاه و ارزش خود را در میان دیگران بالا برده و سطحی از احترام را نسبت به خود در دیگران ایجاد کند؛ حال در این مبحث این سوال ایجاد می شود که آیا حجاب مایه‌ی ارزشمندی است یا برهنگی؟ مگر کشاندن رفتارهای جنسی به کوچه و خیابان به آدمی ارزش می دهد و انسان را از احساس ارزشمندی بهره مند می سازد؟

وی ادامه داد: البته شاید این قبیل رفتارها لذت های آنی داشته باشند اما آیا لذت آنی بهتر است یا لذت دائمی؟  از طرف دیگر کمتر کسی پیدا می شود که چنین افرادی را که مدام در پی لذت جویی های جنسی آنی هستند، ارزشمند تلقی کند.

این کارشناس دینی خاطرنشان کرد: انسانی که احساس ارزشمندی داشته باشد به تبع آن اعتماد به نفس بالایی نیز خواهد داشت در مقابل فردی که همواره در دسترس دیگران قرار می گیرد و بعد از مدتی از یک نگاه طرد شده و به نگاه دیگر سپرده می شود، به مرور حس عزت خود را از دست می دهد.

شهید مطهری در “مساله‌ی حجاب” می نویسد انسان برخوردار از حجاب با دور نگه داشتن خود از دسترس دیگران، سطح ارزشمندی خود را ارتقاء می بخشد تا آنجا که مرد نیازمندانه به آستان او روی می آورد. بی تردید اگر زنان این مفهوم را به طور کامل درک کنند، به پوشیده داشتن و مخفی ساختن پیکر خویش بیش تر گرایش نشان می دهند و پی خواهند برد که راه احساس ارزشمندی در دسترس و مقبول بودن لحظه به لحظه نیست. راسل می گوید: از لحاظ هنری مایه تاسف است که بتوان به آسانی به زنان دست یافت. ویل دورانت می گوید: آنچه می جوییم و نیابیم عزیز و گران‌بها می گردد.