به گزارش آوای ورزقان به نقل از آناج، انسانها در هر لحظه از زندگیشان در حال جدال با شیطان و نفس درونی خود هستند. گاه این جدال ها با پیروزی به پایان می رسد و گاه با شکست و دچار شدن او به گناه. در بسیاری مواقع انسان به ناامیدی از رحمت خدا دچار می شود و ترس از این دارد که خدا او را نخواهد بخشید. ولی خداوند در هر لحظه به فکر بندگان و مخلوقاتش است و همواره راه هایی برای بازگشت او به سوی خود و همچنین پاک شدن گناهان آنها نهاده است. یکی از این راه ها ایام خاصی است که خداوند درهای رحمت خود را به روی همه بندگانش گشوده و راه بازگشت را آسان نموده است. ایام ماه مبارک شعبان و همچنین رمضان و خیلی از ایام دیگر راه هایی است که خداوند بندگانش را به سوی خود می خواند و دست شیاطین را می بندد تا انسان ها بتوانند به سوی خالق خود هدایت شوند.
با توجه به اینکه در آستانه ی ماه مهمانی خدا قرار داریم گفتگویی با حجت الاسلام والمسلمین یحیی صالحی نیا امام جمعه غرب تهران داشته ایم:
آناج: در روزهای پایانی ماه شعبان قرار داریم، جهت بهره مندی از ایام باقی مانده چه اعمال و اذکاری را توصیه می نمایید:
ماه شعبان برای کسانی که می خواهند وارد ماه مبارک رمضان بشوند فرصت بسیار مغتنمی است. همان طور که رسول الله (ص) باب الله و واسطه ی فیض حضرت حق روی زمین است، ماه شعبان هم که ماه پیامبر است دریچه ی ورود ما به ماه خدا یعنی رمضان می باشد. انسان در طول سال گرفتار آسیب های معنوی می شود و قضا شدن نمازها، گناهان چشمی، زبانی، گوشی و غیره به روح و روان فرد آسیب می زند. اما ماه شعبان فرصت مناسبی است که ما با پاکسازی روحی وارد ماه رمضان شویم.
اولیاء الله مغفرت را در ماه شعبان می گیرند
خیلی از اولیای خدا منتظر مغفرت در ماه رمضان نیستند بلکه مغفرت خود را در ماه شعبان می بینند و هر وقت وارد رمضان می شوند، کسب فیض بی نظیر حضرت حق را می کنند. لذا همیشه این دعا در ماه شعبان بر سر زبان ها است که «خدایا اگر گناهان ما را در ماه شعبان نیامرزیده ای در چند روز باقی مانده ما را بیامرز» . بنابراین اولیای خدا با دریافت رحمت و مغفرت وارد ماه مبارک رمضان می شوند.
در ماه شعبان روزه بگیرید و صدقه دهید
باید تا فرصت باقی است در روزهای آخر ماه مبارک شعبان استغفار کنیم، بسیار صلوات بفرستیم که بر آن زیاد تاکید شده است؛ در این ماه بر ذکر لااله الا الله نیز تاکید شده است. طبق فرمایش امیرمومنان(ع) :”در هر پنجشنبه آسمان ها را زینت می کنند و فرشتگان چنین ندا سر می دهند که خدایا روزه داران ماه شعبان را بیامرز و دعایشان را مستجاب کن”.
صدقه دادن در ماه شعبان بسیار توصیه شده و این صدقه بدن انسان را بر آتش جهنم حرام می کند و لو اینکه نصف خرما باشد. بنابراین بهتر است قبل از اتمام ماه شعبان کمکی جدی به نیازمندان اطراف خود بکنیم تا آنها نیز با آغوش باز به استقبال ماه مبارک رمضان بروند.
آناج: چگونه خود را برای میهمانی خدا مهیا کنیم؟
ماه رمضان ماهی است که خداوند در آن رحمت ویژه ی خود را شامل حال بندگانش می کند؛ درهای جهنم را به روی بندگان می بندد و درهای بهشت را باز می کند، دست شیاطین را می بندد و آنها توان اثر گذاشتن بر بندگان خدا را ندارند.
رمضان فرصتی برای گفتگو با خدا به دور از مشغله ها
ماه مبارک رمضان با وجود دجال واره هایی که جوان های ما را مشغول کرده اند، فرصت بسیار گرانبهایی است. با وجود اشتغالات فراوان جوانان، فرصت راز و نیاز با خدای متعال کم شده است؛ لذا ماه رمضان فرصت خوبی است برای خلوت و راز و نیاز با خدا. انسان ها در این ماه گرامی داشته می شوند و دعایشان مستجاب است. اینها شرایطی را فراهم می آورد تا انسان با نیت صادق و قلب طاهری وارد این ماه شود، روزه بگیرد، قرآن تلاوت کند که تلاوت قرآن آثار معنوی و عرفانی چنان بزرگی دارد و خداوند چنان به انسان نزدیک می شود که طبق روایت:” شقی و بدبخت کسی است که آنقدر بی دست و پا باشد که از مغفرت خدای متعال در ماه مبارک رمضان محروم باشد.” بهتر است انسان در این ماه خود را به یک سری از نمازهای نافله (در حد توان) مقید کند.
ماه رمضان ماه تکریم همدیگر است، ماهی است که باید بزرگان گرامی داشته شوند، کوچک ها مورد عطوفت قرار بگیرند، صله ی ارحام انجام شود، کارهای مردم با قوت و قدرت بیشتری پیگیری شود چرا که آنها روزه داران هستند و هرچه می توانیم باید به ایشان خدمت کنیم.
حسن خلق، کنترل چشم، کمتر حرف زدن، عبادت های بیشتر راز بهره مندی از ماه مبارک
رمضان ماهی است که انسان می تواند در آن با عمل به برخی توصیه ها و دستورالعمل های خیلی ساده خود را به خدا نزدیک کند؛ مثلا کمتر حرف زدن، مواظبت بر نگاه های خود، مواظبت بر شنیده های خود، رأفت بر ایتام، توبه، دعا و تضرع هنگام نمازهای یومیه و نیمه های شب، اعمالی است که می تواند انسان ها را به خدا نزدیک تر کند. خدای متعال به عزت خود قسم خورده نمازگزاران و سجده کنندگان ماه رمضان را با آتش جهنم نترساند. لذا بسیار مناسب است که انسان در ماه رمضان اهل سجده های طولانی باشد، نمازها را اول وقت و به جماعت بخواند.
به حسن اخلاق در ماه مبارک رمضان بسیار توصیه شده است؛ برخی فکر می کنند چون روزه دار هستند دیگران باید رعایت حالشان را بکنند و زیاد آنها را عصبانی نکنند در حالی اخلاق روزه دار باید بهتر از دیگران باشد. کسی که در ماه رمضان حسن خلق داشته باشد، خیلی راحت از پل صراط عبور خواهد کرد.
آناج: توصیه شما برای جوانان در رابطه با اعمال ماه رمضان چیست؟
جوانان باید به فلسفه ی روزه در این ماه توجه داشته باشند که انسان ها با تحمل گرسنگی و تشنگی هم به یاد گرسنگی و تشنگی روز قیامت و هم یاد فقرا می افتد. یاد مساکینی می افتد که توان تامین یک وعده ی غذایی شام یا ناهار را نداشتند.
به کار علمی در این ماه بخصوص در شب های قدر توصیه شده است و این نشانگر این است که عبادت و علم در دین ما آمیخته شده اند؛ لذا طلاب، دانشجویان و دانش آموزان حتما باید به فکر کارهای علمی در این ماه باشند.
آن طور که امیرمومنان نقل می کند، بزرگترین کار این است که انسان از محارم خدا ورع داشته باشد و به چیزهایی که خدا حرامشان کرده حتی نزدیک هم نشود.
با روزه گرفتن نباید در انجام کارهای یومیه سست شویم
متاسفانه در ماه رمضان کارهای ادارات را شل می گیرند در حالی که نباید اینطور باشد و به هیچ وجه قابل قبول نیست و باید با جدیت بیشتری در این ماه به مردم خدمت کرد.
تعدد برنامه های صدا و سیما در رمضان مردم را از منبر و محراب دور می کند
آسیب دیگری که در ماه رمضان به وجود می آید این است که متاسفانه برنامه های ماه رمضان صدا و سیما به حدی زیاد می شود که بعد از افطار مردم را از منبر و محراب جدا می کند که این حالت خیلی مطلوبی نیست و فیلم ها و سریال های ماه رمضان هرچقدر هم کارشناسی و تخصصی باشد، معنویت منبر و محراب را نخواهد داشت و حضور در مساجد را جبران نخواهد کرد؛ لذا بسیار مناسب است صدا و سیما در ماه رمضان برنامه ریزی درستی داشته باشد تا مردم را از مساجد و محراب محروم نکند.
آناج: توصیه ی شما برای روزه اولی هایی که تازه به سن تکلیف رسیده اند چیست؟
اسلام تکلیف مالایطاق نمی کند، هیچ کس را به چیزی که طاقتش را ندارد امر نمی کند. اگر دختران نه ساله و پسران پانزده ساله ای که به سن تکلیف رسیده اند، توان روزه داری را داشتند باید روزه بگیرند اما اگر طاقتش را نداشتند می توانند افطار کنند و بعدها قضای آن را بجا بیاورند. بنابراین در فقه ما هیچ بن بستی وجود ندارد و همه ی تکالیف مبتنی بر قدرت هستند. یعنی اگر قدرت داریم که نماز را ایستاده بخوانیم باید این کار را بکنیم اما اگر قدرت نداشتیم می توانیم نماز را نشسته یا حتی درازکش بخوانیم.
دخترانی که به سن تکلیف رسیده اند برای رسیدن به قرب حضرت حق، بهتر است روزه های خود را به جا بیاورند اما اگر به هردلیلی طاقت این کار را نداشتند می توانند افطار کنند و در سال های بعد که توانش را پیدا می کنند قضای آن را بگیرند.
آناج: در رابطه با مسائل دینی و رویت هلال ماه بین شیعه و سنی اختلاف وجود دارد. مبنای این اختلاف چیست؟ و چگونه باید عمل کرد؟
به طور طبیعی فقه شیعه و فقه سنی اختلاف هایی باهم دارند؛ منبع فقه ما پیامبر، قرآن و اهل بیت هستند اما برادران اهل سنت از منابعی مثل صحابه و خلفاء نیز استفاده می کنند؛ لذا در برخی زمینه ها اختلافاتی هم با آنها داریم که از جمله این اختلافات بر سر به جماعت خواندن نمازهای نافله است.
از نظر فقه شیعه خواندن نمازهای نافله به صورت جماعت یک بدعت است چون در تاریخ پیامبر اسلام و ائمه ی اطهار چنین چیزی نقل نشده است اما آنها با استناد به سیره ی برخی خلفا معتقدند می توان نمازهای نافله را به جماعت خواند.
ما شیعیان نمازها و کیفیت ادای آنها را توقیفی می دانیم و جایز نمی دانیم که بگوییم چون من حال دارم می خواهم پنج رکعت نماز بخوانم. راجع به نمازهای نافله نیز همین طور است؛ وقتی پیامبر و اهل بیت نمازهایشان را فرادی می خواندند ما نمی توانیم آن را به جماعت بخوانیم.
شروع و پایان ماه رمضان با حکم ولی فقیه آن کشور است
درمورد شروع و پایان ماه رمضان، اختلافات وقتی پر رنگ می شود که بحث اقامه ی نماز عید فطر مطرح می شود. ما باید با رؤیت ماه رمضان روزه بگیریم و با رؤیت ماه شوال افطار بکنیم. ممکن است در داخل کشور کسی ماه را ببیند و شخص دیگر در روز دیگر ماه را رؤیت کند که این مسائل نیز ریشه در فقه دارد و باید قواعد فطری را رعایت کرد. در دوران حکومت اسلامی با توجه به احاطه ای که ولی فقیه بر کشور دارد، بیش از صد گروه استحلال روانه ی جاهای مختلف کشور می شوند و با مرکز کشور که ستاد استحلال دفتر مقام معظم رهبری است، ارتباط دارند. اگر چیزی برای رهبری به اثبات رسید، آن ملاک عمل است و گفته های دیگر به دلایل عدیده معتبر نیست و بعد از حکم حاکم اسلامی دلیل دیگری وجود ندارد که دیگران روزهای غیر از این روز را به عنوان عید فطر اعلام کنند. در عید قربان نیز از نظر فقه شیعه، روزی که حاکم مکه حکم بر عید قربان بودنش بکند، ملاک است و گفته های دیگر ملاک نیست.
بنابراین نظر ولی فقیه شیعیان ملاک است که البته نظر ایشان نیز بر اساس بررسی های بیش از صد گروه استحلال است.