به گزارش آوای ورزقان به نقل ازآناج،با عبور در خیابان های تبریز و مشاهده ی بنرهای تبلیغاتی و اطلاع رسانی کنسرت های گروه های موسیقی پاپ و امثال آن که روز به روز بر تعداد آنان افزوده می شود و متاسفانه گاه رنگ و بوی ایرانی هم ندارند، ذهن سوژه پرداز خبرنگاری ام را تحریک می کند و ناگزیر این سوال مطرح می شود که چرا هیچ خبری از کنسرت های گروه های موسیقی سنتی و اصیل آذربایجان نیست؟! چه بر سر میراث هنری آذربایجان آمده است؟ چه کسی مقصر است؟

با خود گفتم شاید ذائقه ی مردم هنر والای آذربایجان را به حاشیه رانده و میدان را برای آثار بیگانه که چندان تناسبی با طینت مردمان مسلمان و ایرانی و آذری ندارد فراخ کرده لکن چرا این اتفاق در کشوری مثل جمهوری آذربایجان نیافتاده است و یا اگر چنین است، آیا ذائقه مردم خود به خود تغییر کرده یا در اثر کوتاهی ها و کم لطفی های نه چندان شایسته رقم خورده است؟!

خبرنگار هرچند اهل درد است اما لزوما هنرمند موسیقی نیست؛ لذا شرح آن را به اهل آن می سپارد و سراغ نامیانی می رود که شاید جوان امروز حداقل نامی از آن ها را شنیده است؛

عاشیق محبوب: من دولت را مقصر می دانم

عاشیق محبوب خلیلی که بسیار دلگیر از وضعیت کنونی موسیقی اصیل بومی و سنتی است در گفت و گو با خبرنگار آناج می گوید: من از کم لطفی هایی که در حق موسیقی سنتی و فلکلور ما می شود خیلی ناراحت هستم و در مسائل مشکلات پیش آمده دولت را مقصر می دانم که با وجود اینکه این هنر هیچ تناقضی با شئونات اسلامی ما ندارد از رواج آن جلوگیری می کنند و در عوض میدان را برای ترویج موسیقی های مبتذل فراخ می کنند.

برای دریافت مجوز با محدودیت های زیادی مواجه می شویم

وی می افزاید: اگر جوانان نسل امروز به موسیقی های بیگانه پناه می برند هیچ تعجبی ندارد چون دولت ما از ترویج هنر سنتی مان جلوگیری می کند، وقتی می خواهیم کنسرتی برگزار کنیم برای دریافت مجوز با محدودیت های زیادی مواجه می شویم و و اگر هم مجوزی صادر کنند ما را اسیر چنان دنگ و فنگی می کنند که واقعا خسته کننده است! جالب است بدانید یکبار با هزار زحمت توانستم مجوز برگزاری کنسرت را بگیرم  اما وقتی همه چیز برای اجرا آماده شده بود ناگهان دیدم که سمبل “دده قورقود” را از صحنه برداشته اند!

عاشق محبوب ادامه می دهد: من در سال ۶۰ سرباز بودم و به جبهه اعزام و جانباز هم شدم اما بازهم کسی برای ما و هنر ما ارزش قائل نیست و نه تنها حمایتی از ما نمی کنند بلکه زمانی هم که خودمان می خواهیم قدمی برداریم به نوعی ضدحال می زنند.

سخن من با جوانان این است که به اصل خود بازگردید

وی اظهار می کند: سخن من با جوانان این است که به اصل خود بازگردید که هرکسی را با اصل و ذاتش می شناسند؛ موسیقی اصیل بومی خود را دریابید که در دیگر کشورها آن طور که به موسیقی ما ارزش می دهند به هنر خودشان ارزش نمی دهند اما متاسفانه ما چنین گنج اصیلی را وانهاده و دنبال موسیقی ها مبتذل می رویم.

این هنرمند می افزاید: از دولت و متولیان و مسئولان امر می خواهم موسیقی سنتی بخصوص هنر عاشیقلار را دریابند تا جوانان ما سراغ ابتذال نروند.

آن طور که به گروه های موسیقی امروزی میدان می دهند، ما را اصلا تحویل نمی گیرند

عاشیق دهقان هنرمند معروف  دیگر برخواسته از آذربایجان به خبرنگار آناج می گوید: متاسفانه موسیقی عاشق و عاشیقلار بسیار مورد غفلت و بی مهری قرار گرفته است و آن طور که به گروه های موسیقی های امروزی که رنگ و بوی ایرانی و بومی هم ندارند مجوز برگزاری کنسرت می دهند، به ما اهل موسیقی سنتی میدان نمی دهند و این هنر را اصلا تحویل نمی گیرند.

در رادیو و تلویزیون خبری از هنر اصیل بومی نیست

وی بیان می کند: امروز دیگر در رادیو و تلویزیون خبری از هنر اصیل بومی نیست و اگر هم گه گاه برنامه ای اجرا می شود معمولا سراغ افراد ناشناس می روند که چندان تبحری هم ندارند و حتی ما هم که اهل این هنر هستیم نامش را نشنیده ایم درحالی که هنرمندان معروف و نامی زیادی داریم که دارند به باد فراموشی سپرده می شوند و بهتر است رسانه هایی مثل رادیو و تلویزیون آن ها را به نسل جوان امروز معرفی کنند و بشناسانند.

برای نصب یک تابلو و بنر با چنان به ما سخت می گیرند که از خیرش می گذریم

وی ادامه می دهد: ضربه ای که بر پیکر موسیقی سنتی وارد شده است روز به روز شدت می گیرد به طوری که ما اثری از حمایت های نهادهای مربوطه مثل اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی یا اماکن نمی بینیم و اگر هم بخواهیم خودمان دست به کار شویم برای نصب یک تابلو و بنر با چنان به ما سخت می گیرند که از خیرش می گذریم در حالی که اگر هنر و هنرمند را تبلیغ نکنند جوان امروزی آن را چگونه باید بشناسد؟!

خطری که دریاچه ارومیه را تهدید می کند برای هنرمندان موسیقی سنتی نیز وجود دارد

البته وقتی سراغ دیگر هنرمندانم کلاسیک می رویم، می بینیم تنها استان ما نیست که در معرض آسیب انقراض موسیقی سنتی است بلکه نوع ایرانی موسیقی کلاسیک نیز مبتلا به است به طوری که شهرام آبرومند، خواننده و استاد موسیقی کلاسیک ایرانی انتقاد هایش را چنین بیان می کند: متاسفانه بر اساس بار فرهنگی ایجاد شده، سلیقه ها تغییر کرده است و مردم دیگر چندان گرایشی به موسیقی سنتی ندارند و به جرأت می گویم خطری که دریاچه ارومیه را تهدید می کند برای هنرمندان موسیقی سنتی نیز وجود دارد که علی رغم تلاش های صورت گرفته  این وضعیت روز به روز شدت می گیرد و هیچ کدام از راهکارها تا بحال به نتیجه نرسیده است.

وی ادامه می دهد: البته بخش هنری اداره ارشاد محترم است اما واقعیت این است که شرایط برگزاری کنسرت نسبت به چند سال گذشته سخت تر شده و باید برای دریافت مجوز کنسرت مراحل پیچیده ای را پشت سر بگزاریم که در میان گروه های فعال تر به خاطر کسب درآمد فعالیت بیشتری از خود نشان می دهند اما گروه های استانی که کم رمق و بی رمق هستند از تب و تاب افتاده اند به گونه ای که گروهی مثل گروه رودکی در شش سال اخیر هیچ کنسرتی نداشته است.

محمد ملکی اصل، کارشناس موسیقی و صاحب نظر در این حوزه در گفت و گو با آناج در پاسخ به این سوال که دلیل غفلت از موسیقی سنتی و رواج افراطی موسیقی های غیر بومی چون پاپ چیست، اذعان می کند: اولا موسیقی پاپ در بین مردم خواهان زیادی دارد و ذائقه ی مردم ایجاب می کند که ما شاهد ترویج و برگزاری کنسرتهای متعدد در سطح شهرها و استان ها باشیم؛ از طرف دیگر نبود عدم فرهنگ سازی و تبلیغات لازم در زمینه موسیقی سنتی یکی دیگر از عواملی است که موجب می شود این هنر اصیل بومی به حاشیه رانده شود.

وی می گوید: البته من با برگزاری کنسرت در همه ی موسیقی ها موافق هستم و همه را دوست می دارم اما معتقدم نباید صرفا به یک نوع از موسیقی پرداخت کرد و نوع دیگر را وانهاد؛ بلکه باید در زمینه موسیقی سنتی و بومی نیز مایه گذاشت و برای بقاء و پیشرفت آن همت کرد که بدین منظور حمایت های نهادهایی چون فرهنگ و ارشاد اسلامی لازم است.

این کارشناس توضیح می دهد: برای مثال چه اشکالی دارد شهرداری در جشنواره های تابستانی خود از گروه موسیقی سنتی استفاده کند و با روش هایی از این قبیل در ترویج موسیقی اصیل و بومی خودمان قدم بردارد.

وی می افزاید: به نظر من نهادهای متولی بخصوص نهادهای دولتی باید همچون دیگر کشورهای دنیا موسیقی سنتی را به صورت رایگان در اختیار مردم قرار بدهد تا تبلیغ شود وگرنه موسیقی پاپ خود قدرت تبلیغ دارد اما وقتی ما موسیقی سنتی را تبلیغ نمی کنیم، چطور انتظار داریم مردم به آن گرایش پیدا کنند؟!

دولت باید از موسیقی های محلی و فلکلور حمایت کند نه پاپ

وی می گوید: طبق روال رایج در تمام جهان، دولت باید از موسیقی های محلی و فلکلور حمایت کند نه پاپ؛ چون موسیقی پاپ بین مردم خواهان دارد و راه خودش را پیدا می کند؛ اما متاسفانه در کشور ما دولت از موسیقی سنتی و بومی حمایت نمی کند. برای مثال اگر ما می بینیم این هنر بومی در باکو از جایگاه خوبی برخوردار است، به خاطر این است که آنجا مثلا خانه مغام ایجاد کرده اند و به موزیسین حقوق می پردازند اما در کشور ما چه؟!

ملکی خاطرنشان می سازد: اگر امروزه می بینیم روز به روز تعداد کنسرت های موسیقی های غیربومی افزایش می یابد به این دلیل است که این نوع موسیقی مطابق با ذائقه مردم است و اسپانسرها برای تامین این کنسرت ها داوطلب می شوند چون از این طریق خودشان را نیز تبلیغ می کنند در حالی که موسیقی سنتی مثل هنر عاشق جایگاه مردمی خوبی ندارد و استقبال چندانی از آن نمی شود و به تبع آن اسپانسری هم برای تامین آن وجود ندارد.

در رابطه با برگزاری کنسرتهای استانی هیچ محدودیتی وجود ندارد

علی اکبر صفی پور مدیرکل سازمان فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجان شرقی در پاسخ به گلایه های هنرمندان عرصه ی موسیقی سنتی استان پاسخ می دهد: در رابطه با برگزاری کنسرتهای استانی هیچ محدودیتی وجود ندارد و هر کس اقدام به برگزاری کنسرت موسیقی بومی بکند بدون هیچ محدودیتی با طی مراحل قانونی مجوز دریافت می کند.

هر ماه فقط یک مورد کنسرت ملی مجوز می گیرد

وی می افزاید: در خصوص کنسرت های ملی نیز باید بگویم برخلاف کنسرتهای استانی، محدودیت هایی وجود دارد و این نوع کنسرت ها هر ماه یک مورد می تواند برگزار شود، نه بیشتر در حالی که کنسرت های استانی چنین محدودیتی ندارند.

وی ادامه می دهد: در حال حاضر کنسرت محمد علیزاده مربوط به تیرماه است که به دلیل مصادف شدن با ماه رمضان به تعویق افتاد؛ کنسرت مازیار فلاح نیز مقرر در مرداد ماه است.

علت هرچه باشد و مقصر هرکس هم که باشد، روزی تاریخ در رابطه با این ذبح هنری و فرهنگی از ما سوال خواهد کرد …