به گزارش آوای ورزقان به نقل ازآناج، عصر دیروز کرسی آزاد اندیشی در خصوص بررسی نقایص حقوقی اعلامیه جهانی حقوق بشر و افتتاح کرسی نظریه پردازی در فضای مجازی توسط بسیج اساتید استان در تالار شهریار دانشگاه تبریز برگزار شد. در این کرسی تخصصی دکتر خیراله پروین، دانشیار گروه حقوق عمومی دانشگاه تهران، به نقد اعلامیه جهانی حقوق بشر پرداخت.

وی با اشاره به تاریخ مطرح شدن بحث کرامت انسان گفت: از قرن ها  پیش موضوع کرامت انسان و حقوق آن مورد توجه فلاسفه بوده و هنوز هم ادامه دارد. ادیان الهی نیز نسبت به این موضوع بی تفاوت نبوده و در مبانی خود به آن پرداخته اند.سابقه حقوق بشر در کشورهای شرقی بیش از کشورهای غربی بوده است. کشورهایی مانند ایران، چین و هند در این زمینه پرسابقه هستند که می توان به کتاب قرن ۱۸ فارابی اشاره کرد که در آن در مورد کرامت انسانی بحث کرده است.

وی ادامه داد: اما حقوق بشر در غرب تقریبا ۵۰،۶۰ سال است که مطرح شده است. یعنی از سال ۱۹۴۵ با تاسیس سازمان ملل و بعد از جنگ های جهانی اول و دوم  مطرح شد.

وی افزود: اینکه حقوق بشر باید جهان شمول باشد یک واقعیت است. ولی امروز شاهد استفاده ابزاری از حقوق بشر هستیم.

عضو هیئت علمی دانشگاه تهران پس از توضیح مکاتب و فلسفه های مبنایی حقوق طبیعی گفت: اعلامیه جهانی حقوق بشر بر مبنای نظریه کانت که مبتنی بر فسفه اخلاق مسیحیت است تدوین شد و کاملا سکولار است. لکن مسئله مهم اینجاست که آیا اعلامیه جهانی حقوق بشر می تواند جهان شمول باشد؟ در تدوین اعلامیه جهانی حقوق بشر کشورهای اسلامی و جهان سومی نقشی نداشتند. کشورهای جهان سومی معتقدند که به هنگام تصویب اعلامیه جهانی حقوق بشر کشورهای جهان سوم مستعمره بودند و اصلا نقشی در تدوین این اعلامیه نداشتند اما کشورهای غربی می گویند که نمایندگان دیپلماتیک مسلمانان در کمیته تدوین این اعلامیه نقش داشتند. این در حالی است که فقط چارلیز مالک، نماینده مسیحی لبنانی، و جمیل باروقی، مسیحی لبنانی تابع عربستان به نمایندگی از عربستان، در آن کمیته بودند!

استاد حقوق دانشگاه تهران عنوان کرد: منتقدین اعلامیه جهانی حقوق بشر معتقدند که این اعلامیه با برخی مواد خودش و همچنین برخی اسناد بین المللی دیگر در تناقض است. مثلا کنواسیون تبعیض نژادی با برخی از مواد اعلامیه جهانی حقوق بشر در تناقض است.کنواسیون اجازه تبلیغات علیه نژادها را نمی دهد ولی عده ای با استناد به اصل آزادی بیان در اعلامیه جهانی حقوق بشر آن را مجاز می دانند.

وی افزود: برخی اسناد بین المللی می گویند تبلیغ جنگ ممنوع است ولی آمریکایی ها می گویند این خلاف آزادی بیان است.لذا این اعلامیه ها نمی تواند جهان شمول باشد.

پروین با اشاره به تفاوت ماهوی اعلامیه با فرهنگ متفاوت کشورها گفت: یکی دیگر از علل عدم جامعیت این اعلامیه تفاوت ماهوی آن با  فرهنگ کشورهای مختلف است. کشورهای غیر لیبرال می گویند که ابتدا باید در تعاریف به اشتراک برسیم و بعد باید آن را تبدیل به موازین کرد. اما کشورهای لیبرال معتقدند که حال که در تعاریف به اشتراک نمی رسیم در اجرا با هم اشتراک داشته باشیم. اما کشورهای غیر لیبرال در پاسخ می گویند چطور می توان در اجرا اشتراک داشت وقتی در تعاریف تفاوت وجود دارد. مثلا در غرب حق حیات به معنای ممنوعیت قتل است. ولی در افریقا حق حیات به معنای عدم گرسنگی است. لذا امروزه حق مردن به رسمیت شناخته شده است. لذا در کنفرانس ۱۹۹۳ کشورهای اسلامی گفتند که ما جهان شمولی را نمی پذیریم و کشورهای افریقایی نیز گفتند ما نسخه از پیش پیچیده شده را نمی پذیریم.

استاد حقوق عمومی به دیگر دلایل نقص اعلامیه اشاره کرد و گفت: یکی دیگر از دلایل عدم جهان شمولی اعلامیه جهانی حقوق بشر، نسبی شدن حقوق است. مثلا در ایران داشتن حجاب اخلال در مبانی اسلام است و در فرانسه داشتن حجاب مخل مبانی لائیسیته است. در ترکیه حجاب در مدارس ممنوع است ولی در آمریکا نه. به همین دلیل بود که اردوغان دختر خودش را برای تحصیل به آمریکا فرستاد.