به گزارش آوای ورزقان به نقل از آناج، رضا مسعودی فر، معاون قضایی و پیشگیری از وقوع جرم استان در گفت‌وگو با آناج به شرح عملکرد معاونت پرداخت و از موانع جلوگیری از جرایم سخن گفت.

وی در این گفت‌‎وگوی صمیمی به آسیب‌های فضای مجازی و اقدامات معاونت پیشگیری برای احیاء فرهنگ جلوگیری از تحقق جرایم اشاره کرد.

مسعودی فر در رابطه با موضوعاتی همچون نقش رسانه‌ها، دانشجویان و روحانیون در نهادینه کردن فرهنگ پیشگیری از جرم، درصد رشد جرایم، شناسنامه دار کردن واحد‌های صنفی به منظور جلوگیری از کلاهبرداری و دلایل تکرار جرم اظهار نظر کرد و پیرامون آن به ارائه راه‌حل پرداخت.

متن کامل گفت‌وگوی آناج با دکتر رضا مسعودی فر به شرح ذیل میباشد:

دستگاه قضایی در غفلت مانده بود

آناج: چرا در سال‌های اخیر از موضوع پیشگیری از وقوع جرم مورد غفلت قرار گرفته بود؟

با وجود اینکه در بند پنجم اصل ۱۵۶ قانون اساسی به اهمیت پیشگیری از جرم اشاره شده اما از ۴۰ سال قبل نسبت به این موضوع و تاثیر آن در کاهش بزه اجتماعی توجهی نشده است. خوشبختانه در سال‌های اخیر ضروررت پیشگیری با ورود آیت الله لاریجانی به دستگاه قضایی احساس شد و معاونت پیشگیری از وقوع جرم در دادگستری‌های سطح کشور ایجاد و به صورت تخصصی نسبت به آن پرداخت شد.

اثرات پیشگیری فرهنگی اجتماعی در کودکان پس از ۱۰ سال نمایان می‌شود

پیشگیری دارای حوزه‌های مختلفی است که از جمله‌ی آنها می‌توان به پیشگیری قضایی، انتظامی و فرهنگی اجتماعی اشاره کرد. در پیشگیری اجتماعی با درنظر گرفتن جامعه هدف، اصول و راهکارهای جلوگیری از وقوع جرم در مهدکودک‌ها، مدارس، دانشگاه‌ها و خانواده‌ها پیاده می‌شود. البته این نوع اقدامات فرهنگی اجتماعی دیربازده است و به زودی اثر آن نمایان نمی‌شود، معمولا تاثیر این اقدامات بعد از ۵ الی ۱۰ سال نمایان می‌شود.

کودکان زودتر از بزرگسالان مطالب را درک می‌کنند

این نوع پیشگیری نوعی سرمایه است و برای آن هر میزان هزینه شود قطعا از هزینه‌هایی که در آینده بر اجتماع تحمیل می‌شود جلوگیری خواهد کرد. ذهن کودکان برای یادگیری و ایجاد نگرش آماده تر از افراد بزرگسال است اما افرادی که سنی از آنها گذشته است به مرور زمان مطالب را درک و تنفیذ می‌کنند. درصورتی که پیشگیری‌های اولیه منتهی به نتیجه نشود پیشگیری‌های ثانویه با اعمال کیفر در دستور کار قرار می‌گیرد.

تعامل دستگاه‌ها با یکدیگر در امر پیشگیری مناسب نیست

آناج: در راستای پیشگیری از جرم چه اقداماتی در شش ماهه اول سال صورت گرفته است؟

بحث پیشگیری امری فراقوه‌ای و فراقضایی است، در این میان قوه قضائیه و مجریه تاثیربیشتری دارند و تعامل بین دستگاه‌ها ضرورت دارد. این تعامل در وضعیت فعلی مطلوب نیست اما با اقداماتی که اخیرا انجام شده به سمت مطلوبیت حرکت می‌کنیم. برای مثال با آموزش و پرورش استان تفاهمنامه امضا کردیم تا از ظرفیت‌های مدارس و تجارب والدین استفاده کنیم.

 

همکاری با مبلغین مذهبی برای ترویج فرهنگ پیشگیری/منبرنشینانان می‌توانند جوانان را آگاه سازند

علاوه بر آن دو سال است که در آستانه محرم با مبلغین مذهبی نشست هم اندیشی برگزار و از آنان خواهش می‌کنیم تا در منبرها و اجتماعات وضع موجود جامعه و علل جرایم را به مردم منعکس کنند. روحانیون به خوبی می‌توانند جوانان را از آسیب‌های اجتماعی آگاه سازند و به آنان هشدارهای لازم را بدهند. البته ما به دنبال آن هستیم که این نشست‌ها را درطول سال برگزار کنیم و محدود به ایام محرم نشود. به منظور تحقق این امر هماهنگی‌هایی با حوزه‌های علمیه و ائمه جمعه شهرستانها صورت گرفته است.

برگزاری نشست‌های تخصصی با اساتید و دانشجویان

آناج: نقش دانشگاه‌ها را در جلوگیری از وقوع جرم چگونه ارزیابی می‌کنید؟

دانشجویان و اساتید نقش اساسی در پیشگیری از جرم دارند، در سال جاری سه نشست تخصصی در رابطه با این موضوع برگزار خواهیم کرد تا فرهنگ پیشگیری را داخل دانشگاه‌ها ببریم. پیشگیری به همه مردم مربوط می‌شود و اگر این موضوع همه گیر نشود ما به نتیجه‌ای دست نخواهیم یافت. لذا مشارکت مردمی خیلی مهم است.

استفاده از ریش سفیدان برای جلوگیری از بزرگ نشدن مسایل ریز

آناج: برای مردمی کردن فرهنگ پیشگیری چه اقداماتی انجام داده‌اید؟

ما به دنبال آن هستیم که دیده‌بان پیشگیری در سطح کشور نهادینه شود و این دیده‌بان آسیب‌های مناطق را منعکس و برای آنها راهکار پیشنهاد کند. این افراد به فرهنگ مردم و شرایط منطقه آشنا هستند و نسبت به آن راهکار پیشنهاد می‌کنند. در تمام دنیا مسئله ریش سفیدی مرسوم است و هیچ موضوعی از همان ابتدا در دادگاه مطرح نمی‌شود. این ریش سفیدان باید از افراد صالح و عادل باشند تا بتوانند در مسایل دخالت کنند. اگر ریش سفیدی نباشد مسایل کوچک بزرگ می‌شود و به ناچار برخوردهای پلیسی و کیفری لازم می‌شوند.

اعتقادات کودکان بازیچه‌ی بازی‌های یارانه‌ای شده است

آناج: چه آسیب‌هایی کودکان را در فضای مجازی و اینترنت تهدید می‌کند و راهکار جلوگیری از این آسیب‌ها چیست؟

آسیب‌های فضای مجازی اکنون به شدت قشر دانش آموز را تهدید می‌کند، در برخی از بازی‌های کامپیوتری اعتقادات کودکان مورد هدف قرار گرفته است. برای مثال در یک بازی از کودک می‌خواند تا اماکن شبیه به مکان‌های مذهبی را تخریب کند، با این کار تقدس امر برای کودک از بین می‌رود و اگر زمانی در برابر چشمان این کودک مکان مذهبی و مسجدی تخریب شود این موضوع برای آن کودک بی اهمیت و عادی خواهد بود.

مسایل غیراخلاقی را از بیرون داخل خانه‌ها آوردند

در برخی دیگر از بازی‌ها ما شاهدیم برای صعود به مرحله بعد از کودک می‌خواهند قرآن سوزی کند! این آسیب‌های بسیار بزرگی است که مورد بی توجهی واقع شده است. زمانی در بیرون از خانه مسایل غیراخلاقی بیداد می‌کرد اما اکنون نیازی نیست کودک پای خود را بیرون از خانه بگذارد چراکه تمام مسایل غیراخلاقی در یک اینترنت و گوشی موبایل جمع شده است که اگر طریقه استفاده صحیح آن به کودک آموزش داده نشود و والدین نظاره‌گر رفتارهای کودک خود نباشند این موبایل تبدیل به سمی غیراخلاقی خواهد شد.

تعدادی از والدین واقعا نمی‌دانند چه آسیب‌هایی فرزندانشان را در فضای مجازی تهدید می‌کند،ما در تلاشیم تا والدین را از این خطرات آگاه سازیم و راهکار جلوگیری از آنها را آموزش دهیم.

کاهش ۴ درصدی نرخ طلاق و افزایش ۷ درصدی رشد جرم در شش ماهه اول سال

آناج: تشکیل معاونت پیشگیری از جرم چه میزان در کاهش جرایم تاثیرگذار بوده است؟

از لحاظ ارتکاب جرم جایگاه آذربایجان‌شرقی در کشور متناسب است، سرقت، مواد مخدر، قتل و سرقت مسلحانه در استان ما کاهش یافته است اما تنها نگرانی ما نرخ رشد جرم است، این نرخ در آذربایجان‌شرقی بیشتر از سایر استانها است، میانگین کشوری این نرخ ۱۵ درصد می‌باشد و این درحالی است که در سال گذشته درصد آن در استان به ۲۰ هم می‌رسید. وظیفه معاونت پیشگیری این است که روند رشد این نرخ را کند کند و به مرور زمان آن را به صفر و حتی منفی برساند.

در برخی از جرایم ما موفق عمل کردیم و توانستیم در شش ماهه اول سال نرخ طلاق توافقی را ۴ درصد کاهش دهیم. سال گذشته نه تنها رشد سرقت را متوقف کردیم بلکه کاهش هم دادیم. با ایجاد حساسیت نرخ تصادفات ۱۳ درصد کاهش یافت، به طور کلی نرخ رشد در شش ماهه اول سال ۷ درصد افزایش یافت و این درحالی است که سال گذشته ما با رشد ۲۰ درصدی مواجه بودیم. این نتیجه تعامل تمام دستگاه‌ها است و اگر برنامه‌های بلند مدت به فرجام برسد قطعا این نرخ روزی به صفر خواهد رسید.

صدور شناسنامه فنی برای جلوگیری از کلاهبرداری

آناج: برای جلوگیری از کلاهبرداری در پیش فروش آپارتمان‌ها چه اقداماتی انجام شده است؟

در حال حاضر شهرداری مکلف شده تا برای تمام واحد‌ها شناسنامه فنی صادر کند تا براساس آن معاملات انجام شود. در پیش فروش آپارتمان اگر کسی پروژه را متوقف کند خریدار نیز پرداخت اقساط را متوقف خواهد کرد. با چنین وضعیتی از کلاهبرداری و اختلافات جلوگیری می‌شود. متاسفانه ۳۰ درصد پرونده‌های حقوقی در رابطه با همین موضوع بود. با همکاری شهرداری و استانداری ما اولین سند را نیز برای اولین بار در کل کشور صادر کردیم.

تلگرام را فیلتر کنیم نرم افزار دیگری جایگزین آن می‌شود/از تلگرام می‌شود استفاده صحیح کرد

آناج: باتوجه به اینکه استفاده از ابزارهای ارتباطی همچون تلگرام در بین مردم رواج یافته و برخی مسایل غیراخلاقی در این ابزارهای ارتباطی جوانان را تهدید می‌کند آیا می‌توان با فیلترینگ مانع ترویج مسایل غیراخلاقی شد؟

در شبکه مجازی فیلترینگ راهکار مبارزه با آسیب و مسایل غیراخلاقی نیست. ابزارهای ارتباطی مختلفی را فیلتر کردند اما پس از مدتی ابزاری دیگر جایگزین آن شد، حا اگر تلگرام فیلتر کنیم نرم افزاری دیگر جای آن را خواهد گرفت. ما در عصر ارتباطات و تکنولوژی به سر می‌بریم لذا با فیلترینگ نمی‌توانیم با فساد مبارزه کنیم. باید طریقه استفاده صحیح را به مردم آموزش داد و آنان را از آسیب‌های امنیتی و اخلاقی نرم‌افزارها آگاه کرد.

در تلگرام برخی گروه‌های خبری، مذهبی و اجتماعی نیز فعال هستند و اطلاعات خوبی را در اختیار مردم قرار می‌دهند. تمام گروه‌های تلگرام غیراخلاقی نیستند.

تلگرام فضایی است که باید از آن نهایت استفاده را کرد. اگر این فضا را خالی بگذارند ابتذال آن را پر می‌کند. سازمان مردم نهاد باید به قدری زمینه استفاده و بهره وری مناسب را از تلگرام فراهم کنند که دیگر فرد به دنبال مسایل غیراخلاقی نرود. متاسفانه ما فضا را خالی می‌گذاریم و بعد از آن که پر از ابتذال شد به فکر چاره می‌افتیم. اما این چاره فیلترینگ نیست.

به فردی که از زندان رها شده کار نمی‌دهند/جامعه فرد را مجبور به تکرار جرم می‌کند

آناج: چرا بعد از اینکه مجرم از زندان رهایی می‌یابد دوباره به سمت تکرار جرم می‌رود؟ آیا مجازات‌ها سبک هستند یا اقدامات تربیتی لازم صورت نمی‌گیرد؟

متاسفانه در مبحث تکرار جرم ما دچار تسلسل شده‌ایم. جامعه فردی را که از زندان رها شده را قبول ندارد. هیچ فردی حاضر نیست مال خود را به فرد دارای سابقه کیفری بسپارد ویا به او کار دهد. جامعه فضایی را برای مجرم تنبیه شده ایجاد کرده است که فرد ناچارا و بدون اراده به سمت تکرار جرم می‌رود.

این وظیفه دستگاه اجرایی است که فضا را تغییر دهد و برای کسانی که از زندان رها می‌شوند اشتغال ایجاد کند. کسانی که از زندان آزاد می‌شوند به حداقل حقوق و دستمزد راضی‌اند اما چون جامعه آنان را ترد می‌کند این افراد برای امرار معاش به سمت ارتکاب جرم می‌روند. این انصاف نیست که فردی به خاطر یک اشتباه قابل جبران که آن هم از روی نادانی و جوانی بوده یک عمر تقاص پس بدهد.