به گزارش آوای ورزقان به نقل از آناج، جمال شورجه، هنرمند انقلابی و متعهد ایران که کارگردانیِ آثاری چون “شب دهم”، حماسه مجنون” و تهیه کنندگی و نویسندگی خیلی دیگر از آثار ارزشمند را در کارنامه خود دارد، با حضور در تبریز به مناسبت هفته هنر انقلاب، دقایقی را میهمان تحریریه ی آناج بود که ماحصل این دیدار گفت و گویی صمیمی با یار نزدیک مرحوم فرج الله سلحشور است؛:

آناج: به عنوان یک هنرمند انقلابی و متعهد بفرمایید به نظر شما خلاء موجود در سینمای انقلابی و نیاز اصلی آن چیست؟

معنویت و در کنار آن نبود یک برنامه ریزی و سیاست گذاری که سینما را به ارزش های انقلاب و اسلام منتهی کند، خلاء جدی و اصلی سینمای ماست و مرحوم فرج الله سلحشور نیز همواره دغدغه ی ایجاد سینمای اسلامی را داشت. اگر ما امروز در این زمینه با مشکلاتی مواجه هستیم، به دلیل نبود سیاست گذاری های مناسب است.

تولیدات فرهنگی در سمت و سوی سیاست های کلان هدایت نمی شود

در حوزه فرهنگی هرچند سیاست گذاری های کلان به صورت سالانه انجام می گیرد اما به دلیل سیاسی بودن دولت ها، سیاست گذاری ها اعمال و اجرا نمی شوند. یعنی با تغییر دولت ها، خواه جناح لیبرال باشد یا اصولگرا، متناسب با نگاه سیاسی آنان، سیاست های فرهنگی شان نیز تغییر می کند. به همین دلیل تولیدات و اقدامات فرهنگی در سمت و سوی سیاست های فرهنگی و کلان نظام جهت گیری و هدایت نمی شود.

سیاستگذاران از سینماگران حمایت نمی کنند

متاسفانه متولیان و سیاستگذاران از سینماگران حمایت نمی کنند و اگر حمایتی هم بکنند شامل حال کسانی می شود که تولیداتشان با جریان فکری آنان همسو باشد.

بنابراین ما سیاست های کلان داریم اما وقتی نوبت به اجرا و حیطه ی کاری معاون وزیر و اداره کل می رسد، از سیاست هایی تاثیر می گیرد که مانع از اجرای سیاست های کلان فرهنگی می شود.

سینمای ما سینمای هدفمندی نیست

در حال حاضر سینمای ما سینمای هدفمندی نیست و به دلیل عدم اجرای سیاست های کلان نظام، نه تنها فیلم سازان جوان بلکه پا به سن گذاشته ها نیز در پی تبلیغ افکار خودشان هستند و متناسب با دیدگاه ها و ارزش های خودشان فیلمنامه می نویسند؛ چنانچه فیلمنامه شان همسو با افکار جریان دولت باشد از این طریق بودجه ی خود را تامین می کنند و اگر غیر از این باشد از طرق مختلف مثل بانک ها و یا اسپانسرها، هزینه ی مورد نیاز را تامین می کنند.

سینمای انقلاب باعث و بانی ندارد / غالب تولیدات جشنواره پسند هستند

متاسفانه سینمای انقلاب، سینمای ارزشی و دینی باعث و بانی ندارد و هرچه رهبر سفارش می کنند که نیروهای مذهبی و متدین را دریابید و نگذارید آنها در کنج عزلت بنشینند، کسی توجه نمی کند و جریان سیاسی حاکم بر سینما مانع می شود و تولیدی هم صورت نمی گیرد. البته برخی از نهادها مثل سپاه، بسیج و گاه حوزه ی هنری اقداماتی در این راستا انجام می دهند اما غالب سینمای ما و تولیدات آن متناسب با جریان های فکری یله، آزاد و جشنواره پسند تولید می شود نه به صورت هدفمند.  یعنی ما حتی در تولیدات خودمان سیاست مدونی نداریم.

سینما با خلاء معنویت و هویت مواجه است / سینماگران در پی ترویج معارف دینی نیستند

بنابراین در کل ما در سینما با مشکل خلاء هویت و معنویت مواجه هستیم و حتی غالب سینماگران دنبال هویت دینی و ترویج معارف دینی نیستند و در این شرایط عملا سینمای ما به سمت سینمای اسلامی نمی رود چون هنرمند دغدغه های فکری خود را فیلم می کند. لذا فیلم سازی که نگاهش به خارج از کشور است و راه رفتن روی فرش قرمز را افتخار می داند و می رود تا عقبه و اعتقادات و باورهای کشور خودش را زیر سوال ببرد تا جایزه ای دریافت کند یا مورد توجه آنان قرار بگیرد؛ این فیلم ساز نمی تواند برای کشور ما فیلم بسازد.

جای خالی ممیزی در گزینش افراد / تعهد و تخصص باید همزمان مورد توجه باشد

از طرفی وقتی کسی تقاضای فیلم سازی یا کارگردانی می کند، به لحاظ جهان بینی ها و نگاه اعتقادی و سیاسی شان ممیزی نمی شود، در حالی که شاید آن فرد مورد نظر به نظر فکری بیمار باشد؛ گاه نیز یک مجتهد در این زمینه را به خاطر کوچکترین اشتباهش در فیلم سازی طرد کرده و پس می زنند؛ درحالی که باید به تخصص و تعهد به طور همزمان توجه کنند زیرا وقتی به کسی مجوز فیلم سازی می دهند عین این است که به او منبر می دهی تا سخنرانی کند.

آناج: لطفا در مورد فیلم موسی بن عمران توضیحی دهید:

سریال حضرت موسی(ع) با زحمت وهمت فرج الله سلحشور با مشاوره حدود ۲۰ نفر از مشاوران و پژوهشگران قرآنی نوشته شد و ستون های اصلی خیمه ی این فیلم توسط مرحوم سلحشور بنا شد که تعهد و اخلاص او در لحن نگارش فیلمنامه به خوبی قابل درک است.

فیلمنامه آماده است که در ۷۲ قسمت از تلویزیون پخش شود هرچند تلویزیون اشکالات جزئی را به فیلمنامه وارد کرده است که البته مشکل خاصی در این مورد به وجود نمی آید و من نیز معتقدم برخی جاهای جزئی باید قدری تقویت شود؛ لذا هنگام تولید بازنویسی و اصلاح می شود. درحال حاضر تشخیص مدیران سازمان صدا و سیما این است که میراث مرحوم سلحشور را همان افرادی که با او محشور و همراه بودند، بسازند تا با همان سبک و سیاق اصلی آقای سلحشور به منصه ی ظهور برسد.

در تامین بودجه ی کلان سریال حضرت موسی(ع) مشکل جدی داریم

البته درحال حاضر مشکل جدی ما در این کار، تامین بودجه ی سنگین آن است و طرح بودجه ی ویژه می طلبد که از طریق دولت و مجلس مشخص شود مگر اینکه سرمایه گذاری مایل به مشارکت باشد. هرچند دو نهاد دیگر نیز جهت تامین بودجه اعلام آمادگی کرده اند و اکنون تلویزیون در حال رایزنی با آن نهادهاست که امیدوارم این رایزنی هرچه زودتر به نتیجه برسد و در آینده ی نزدیک قرار داد پیش تولید فیلم را ببندیم.

بازیگر نقش حضرت موسی(ع) چهره ناشناس است

ناگفته نماند که تمام عوامل این فیلم از ایران انتخاب می شوند و شخصیت جناب موسی بن عمران(ع) قطعا چهره ناشناسی خواهد بود و از چره های مشهور استفاده نمی کنیم. البته تعداد شخصیت های فیلم زیاد است که سعی داریم آنها را از میان سرآمدان سینما انتخاب کنیم اما برای نقش حضرت موسی(ع) مثل فیلم حضرت یوسف(ع) عنصر جدیدی را معرفی می کنیم.

آناج: به نظر شما، قابلیت لازم جهت ارائه ی فیلم نامه هایی با محتوای مناسب در سینمای ایران وجود دارد؟

توانمندی های فیلمنامه ای بد نیستند بلکه جهت فکری و رویکردهای حاکم بر فیلمنامه ها اشکال دارد. معمولا یکی ازمعضلات جامعه را گرفته و برجسته می کنند؛ اخیرا فیلمنامه ای به دست من رسیده بود که از نظر حرفه ای واقعا بسیار خوب به نظر می رسید اما به نظر فکری مریض بود؛ یعنی پایان آن دیدی را به مخاطب می داد که از زندگی در ایران چِندشَش می شد! نگاه حاکم بر آن بیمار است اما از نظر حرفه ای بسیار خوب است؛ مثل فیلم ابد و یک روز.