به گزارش آوای ورزقان به نقل از آناج، «شیوع بیماری تب برفکی در اهر» این تیتری بود که برای اولین بار در اواسط اردیبهشت ماه در سرخط اخبار رسانهها قرار گرفت و ابهامات زیادی را در اذهان عمومی پدید آورد، درحالی که همه پیگیر کموکِیف بیماری و اقدامات صورت گرفته برای مهار آن بودند، نماینده مردم اهر و هریس مدعی شد: ” ویروس تب برفکی از اوایل سال جاری شایع شده و علت اصلی آن توقف خط تولید واکسن تلقیح کننده این بیماری از سال ۹۲ است”
ویروس تب برفکی در حالی شهرستان اهر را در برگرفته بود که دامداران شاهد اتلاف احشام خود بودند و براساس آمارهای محلی برخی از خانوادهها تمام حیوانات خود را در عرض چند روز از دست داده بودند.
زمانیکه تبعات بیماری و خسارات وارده توسط رسانهها منتشر گردید، مسئولینی که دیگر نمیتوانستند زوایای فاجعه را پنهان کنند در مصاحبههای خود به شیوع این بیماری اذعان کرده و سعی نمودند شرایط را عادی جلوه دهند.
بخش اول این عادی سازی با کاهش تعداد تلفات شروع شد و آمارهایی متناقض با حقیقت از سوی مدیران ارشد ادارات مربوطه ارائه گردید.
از آنجایی که سایر مسئولین شهرستانها با نهاد رسمی اعلام کننده تلفات هماهنگ نبودند، آمارهای متفاوتی را در اختیار رسانهها قرار میدادند و همین امر موجب شد تا طی مصوبهای رسمی، تنها ادارهکل دامپزشکی آذربایجانشرقی در رابطه با جزئیات اشاعه ویروس تب برفکی در سطح استان اطلاعرسانی کند.
در همین راستا نیز مدیرکل مدیریت بحران استانداری به خبرنگار گروه اجتماعی آناج گفت: “در مصوبهای که در جلسه اخیر داشتیم قرار شد سایر مسئولین در این باره اظهار نظر نکنند و مراتب از طریق دامپزشکی اعلام شود.“
اما تناقض در اظهارات مسئولین به اینجا ختنم نشد، برای مثال فرماندار اهر در تاریخ پانزدهم اردیبهشت ماه، آن هم درست زمانی که واکسنی برای مقابله با ویروس نبود، ابراز کرد: “دام های شهرستان تحت واکسیناسیون دامی تب برفکی میشوند، این بیماری در اهر درحال کنترل است”
عابدی در حالی سخن از کنترل و واکسیناسیون دامها به میان آورد که سه روز پس از ادعای معاون استاندار، امیرحسین بهداد در گفتوگو با یکی از سایتهای خبری، اذعان داشت: “واقعیت قضیه این است که واکسنی نبود تا پیشگیری انجام گیرد، چون تهیه واکسن و تولید آن برای سویه جدید زمان بر است و باید واکسن باشد تا تزریق صورت گیرد.”
درسایهی همین تناقضات بیماری از اهر به ورزقان و مرند رسید، مدیرکل دامپزشکی استان در ابتدا منکر این امر بود و زمانی که این خبر در رسانهها منتشر شد سعی در تکذیب آن داشت، اما هنگامی که خبردار شد فرماندار ورزقان پیشتر این موضوع را تائید کرده است، به گفتن جملهی “علایم این ویروس در برخی شهرستانها مشاهده شده و در ورزقان نیز تلفاتی داشتیم اما وضعیت در این منطقه حاد نیست” بسنده کرد.
بیماری به مروز زمان در حال گسترش بود و خبرهایی از افزایش تلفات به گوش میرسید، روستائیان نیز مسئولین را مقصر میدانستند چراکه به عقیده آنان میدان خرید و فروش دام خیلی دیر تعطیل شده و همین امر موجب افزایش تلفات گشته بود.
از سویی دیگر عدهای نیز مدعی بودند متولیان امر هنگام شیوع بیماری درگیر فعالیت انتخاباتی و تبلیغات کاندیدای حامی دولتی شده بودند که هنوز سرنوشت راهیابی آن به مجلس دهم مشخص نیست.
با ادمه این روند، امیرحسین بهداد در تاریخ بیستم اردیبهشت ماه در گفتوگو با آناج ابراز کرد: “ از آنجایی که سویه «O 2016» وارد شده بود باید برای مقابله با آنها واکسنهای جدیدی ساخته میشد، از طرفی هم در داخل واکسنی تولید نمیشد و مجبور بودیم واکسنها را از خارج وارد کنیم.“
وی افزود: “ما به هیچ وجه نمیتوانستیم با تعطیل کردن زودهنگام میدان دام باعث پیامدهای منفی اقتصادی و تشویش اذهان عمومی شویم.”
مدیرکل دامپزشکی آذربایجانشرقی در پاسخ به سوالی مبنی بر علت توقف تولید واکسن تب برفکی در داخل کشور، توضیح داد: “این واکسن قبلا توسط شرکت رازی تولید میشد اما از آنجایی که آنان به دنبال ارتقاء سطح کیفی ماده تزریقی بودند خط تولید را متوقف کردند تا تمهیدات لازم را برای رسیدن به هدفشان در نظر گیرند”
وی تصریح کرد: “اداره کل دامپزشکی نهادی سیاسی نیست و ما درگیر انتخابات نشده بودیم که به تبع آن از شیوع ویروس غفلت کنیم، بیماری تب برفکی ۵۰ سال است که در ایران وجود دارد و هیچگاه ریشهکن نشده است.”
این ادعای بهداد بیجواب نماند و عباس فلاحی طی مصاحبهای تشریح کرد: “ در کجای دنیا برای ارتقاء کیفی تولید محصول را متوقف میکنند؟ آنان مگر نمیدانستند احتمال شیوع این بیماری وجود دارد؟ آیا برایشان سخت بود همزمان با تولید، کار تحقیقی انجام داده و کیفیت را ارتقاء دهند؟؛ مسئولین دولتی باید در برابر مردم پاسخگو باشند چراکه درگیر انتخابات شده و موضوعی به این مهمی را علنی نکردهاند؛ باید از مدتها پیش اقدامات لازم صورت میگرفت.“
حال بعد از گذشت چندین روز از این ماجرا، مدیرکل دامپزشکی آذربایجانشرقی طی یک نشست خبری که در آن بیشتر رسانههای دولتی و همسو حضور داشتند در برابر خبرنگاران حاضر شد و اعلام کرد: “تعطیلی تولید داخلی واکسنهای تب برفکی زمانی انجام شده است که این بیماری در حال کاهش بوده است؛ ویروس از کشورهای عراق و ترکیه وارد کشور ما شده است و اینکه این بیماری سطح گستردهای از استان را درگیر کرد دلیل بر کمکاری ما نبوده است؛ چرا که از زمانی که فهمیدیم سویهی بیماری عوض شده است ما اقدامات پیشگیرانهی خود را شروع کردیم و خود این اقدام نیز زمانبر میباشد.”
باتوجه به اظهارات مسئولین ذکر چند نکته خالی از لطف نیست؛
اولا؛ زمانی که بیماری در منطقهای منتشر میگردد، بهترین راهکار آگاهسازی مردم از اتفاقات پیش آمده است، اگر مسئولین از همان ابتدا با پنهانکاری، سرگرم انتخابات و تبلیغات نمیشدند اکنون این همه خسارت به بار نمیآمد؛ واضح است که عدم علنی کردن موضوع به خاطر جلوگیری از تشویش اذهان عمومی توجیه مناسب و قابل قبولی نیست چراکه بالاخره اهالی منطقه همچون حال حاضر از موضوع مطلع میشدند و خواسته یا ناخواسته افکار عمومی درگیر جریانات میگردید.
ثانیا؛ طبق گفته کارشناسان دامپزشکی و متخصصین نمونه برداری از حیوان و اعلام نتیجه نهایتا ۴۸ ساعت طول میکشد و تهیه واکسن برای سویه جدید ۴ الی ۱۰ روز زمان میطلبد، مسئولینی که ادعا دارند از همان روز اول سال ۹۵ اقدامات لازم را انجام داده و صرفا به خاطر جلوگیری از تشویش اذهان عمومی مراتب را اعلام نکردهاند، باید عملیات واکسیناسیون را از ۱۵ فرودین ماه شروع میکردند نه از ۱۸ اردیبهش ماه!
ثالثا؛ تعطیلی خط تولید واکسن به خاطر ارتقاء کیفیت عملا غیرقابل قبول است، براساس صحبتهای امیرحسین بهداد تب برفکی بیماریِ است که همه ساله در سطح کشور شایع میشود و قابل پیشبینی نیست؛ حال چه شده است که وی از تعطیلی خط تولید در زمان کاهش بیماری خبر میدهد؟ آیا مسئولین نمیدانستند امکان شیوع ویروس در هر لحظه امکانپذیر است؟
رابعا؛ مدیرکل دامپزشکی آذربایجانشرقی طی مصاحبههایی که با پایگاههای خبری داشت توپ را در زمین روستائیان انداخت و گفت: ” در خیلی از مواقع روستائیان اجازه نمیدادند واکسن تزریق شود”؛ با فرض صحت این ادعا و مقصر جلوه دادن روستائیان، تقصیر دولتمردان در چیست؛ هرچه باشد مسئولین هم هرازگاهی اشتباه میکنند و وحی ملزم نیستند اما اینکه هیچ اشتباهی را متوجه خود نمیدانند جای بسی سوال دارد.
اینها سوالاتی است که در اذهان عمومی نقش بسته و قطعا مسئولین همیشه مدیر و مدبر دولت تدبیر پاسخی برای آنها و فرار از تقصیراتشان خواهند داشت.