به گزارش آوای ورزقان،مسعود براتی، کارشناس اقتصاد و پژوهشگر حوزه تحریم، در گفتگو با آناج در خصوص امکان تشدید تحریم ها در صورت عدم توافق هسته ای، گفت: دو نکته را باید تفکیک کنیم. اول اینکه آیا مسیری برای تشدید تحریم ها وجود دارد؟ به نظرم جواب مثبت است. یعنی ما هنوز نقاطی داریم که زیر فشار تحریم ها نرفته است. البته بعضی حوزه ها مثل فروش نفت، برخی تعاملات مالی، آزادی عمل برخی بانک ها هر چند کم ، برخی حوزه های دارو و غذا و یا بخش های خصوصی درگیر در صادرات محصولات پتروشیمی میتواند تحت تحریمهای جدیتر قرار بگیرد. پس اگر بپرسیم که مسیری برای تشدید تحریم ها وجود دارد باید بگوییم جواب مثبت است.
وی افزود: اما نکته مهمتر این است که آیا طرف غربی می تواند یک مشروعیت در افکار عمومی جهانی ایجاد کند و به نوعی یک اجماع برای تشدید تحریم ها به وجود آورد یا خیر؛ که باید روی آن تامل کرد.
پژوهشگر حوزه تحریم ها گفت: آمریکا با دو مشکل مواجه است، یک آیا ضمانت اجرای تشدید تحریم ها وجود دارد یا خیر؟ به نظر می آید که هر چقدر تحریم ها تشدید شوند ضمانت اجرایی آن کمتر می شود و هزینه های اجرای آنها برای آمریکا بالاتر می رود. مثلا اگر آمریکا بخواهد بخش خصوصی ما را که در برخی حوزه ها فعال هستند تحریم کند باید یک رصد جامع و یک کار وسیع و دقیق اطلاعاتی-امنیتی انجام دهد تا بتواند بخش های خصوصی درگیر را شناسایی و تحریم کند. چراکه بخش خصوصی قابلیت این را دارد که به صورت پنهان خیلی از امور خودش را انجام دهد. لذا تضمین اجرایی شدن تشدید تحریم ها محل بحث است. یعنی حتی ممکن است تحریم هایی علیه ایران تصویب بشود ولی در عمل به علت وسعت کار شناسایی و اجرایی، نتواند تحریم ها را اعمال کند.
براتی با اشاره به لزوم تضمین اجرایی برای عملی شدن تحریم های تصویب شده در آینده، افزود: نکته دوم این است که اگر آمریکا بخواهد تحریم ها را تشدید بکند، ممکن است بازیگران بین المللی مخالفت های خود با این تحریم ها را جدی تر بکنند. به طور خاص می توان از دو کشور چین و روسیه نام برد. چین با وجود اینکه تعاملات اقتصادی کشورش با آمریکا چند برابر تعاملات با ایران است اما تمایلی برای تبعیت از سیاست های اقتصادی-سیاسی آمریکا ندارد و مایل است که به صورت آزادانه ، سیاست های خودش را اجرا کند.
وی افزود: مثلا فرض کنید یکی از مسیرهای تشدید تحریم ها این باشد که فروش نفت ایران به صفر برسد. چین کشوری است که بخشی از نفت خودش را از ایران وارد می کند و می تواند از آن چشم پوشی کند اما به دلایل استراتژیک مایل نیست که ورود نفت از ایران را متوقف کند. چراکه مجبور می شود از کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس نفت خریداری کند و به خوبی می داند که این کشورها کاملا تحت سلطه آمریکا هستند و در این صورت امنیت انرژی چین به خط می افتد. به نظر می آید تشدید تحریم ها موجب افزایش اختلافات بین پنج کشور عضو شورای امنیت شود.
کارشناس مسائل اقتصاد عنوان داشت: در مورد روسیه نیز قضایا آشکار تر از چین است. یعنی روسیه تا همین جا هم مخالف تحریم های آمریکا بوده است و تنها از تحریم های سازمان ملل تبعیت کرده است. از طرفی بر سر موضوعات اوکراین و تحریم ها علیه خودش با غرب و آمریکا دارای تنش هستند. لذا تضمین اجرایی تحریم های تصویب شده محل تامل است.
وی در خصوص بیانات رهبر معظم انقلاب مبنی بر اشتباه راهبردی غرب و افزایش فشارها بر ملت ایران گفت: اگر ما اینطور نگاه کنیم که افزایش فشارها همزمان با مسیر مذاکرات به این معنا است که نمی توان به بیرون از کشور اعتماد کرد و باید از ظرفیت های خودمان استفاده کنیم موضوع روشن تر می شود. چراکه دولت یازدهم تاکنون اعتمادسازی گسترده ای انجام داده است اما آنها فشارها را تشدید کردند. این افزایش فشار حاوی این پیام برای ایرانیان است که نمی توان به افرادی که آن سوی میز نشسته اند، علی الخصوص آمریکا اعتماد و دلخوش کرد و باید روی پای خودمان بایستیم. لذا برای مردم ایران ثابت میشود که راه مذاکره بدون فایده و همراه با ضرر است. تجربه تاریخی ملت ایران نشان داده است که مردم ایران حاضرند مشکلاتی را تحمل بکنند اما عزتشان خدشه دار نشود. در این مدت نیز اعتمادسازی کردیم ولی فشارها کاسته نشد و حتی افزایش یافت و این عزت ما را خدشه دار می کند و برای مردم این مساله قابل قبول نیست. لذا مردم مسیر دیگری غیر از گفتگو انتخاب می کنند. در نتیجه میتوان گفت غرب دچار یک اشتباه راهبردی می شود.
پژوهشگر حوزه تحریم ها، تصریح کرد: فکر میکنم اگر غرب عاقل باشد باید مسیر دیگری را انتخاب کند. هر چند که مسیر فعلی مذاکرات محل اشکال است و نباید بدون اینکه تقویت توان داخلی پای میز مذاکره میرفتیم. اما می بینیم که خود دولت و تیم هسته ای نیز به نوعی به این جمع بندی رسیده اند که این مسیر هیچ دستاوردی ندارد و بی فایده است و می بینیم که اظهارات آقای ظریف در کنفرانس امنیتی مونیخ، در بین اظهارات یک سال و نیمه ایشان، گفته های متفاوتی است.
وی گفت: لذا معتقدم وقتی رهبر انقلاب مطرح می کنند که تشدید فشارها یک اشتباه راهبردی از سوی غربی ها است، یک موضع مبنایی را مطرح می کنند. یعنی غربی ها اینطور محاسبه می کنند که افزایش فشارها بر مردم ایران منجر به تسلیم آنها می شود اما قضیه برعکس است و تجربه نشان داده است که این نوع رفتار منجر به افزایش مقاومت ملت ایران می شود. مردم ایران همانند فولادی هستند که فشار آن را آبدیده تر میکند نه اینکه آن را از بین ببرد.
کارشناس مسائل اقتصاد در خصوص ویژگی های یک توافق خوب گفت: توافق خوب، توافقی است که منافع ملت،عزت و احترام مردم ایران را در پی داشته باشد. هرچند که تحلیل بنده به عنوان یک کارشناس با توجه به زیاده خواهی طرف غربی این است که این توافق شدنی نیست. حضرت آقا نیز تاکید داشتند که به مذاکرات بد بینند. هرچند مذاکرات برکاتی داشت که منجر به افزایش آگاهی و تجربه ملت ایران شده است. زمزمههای نشدنی بودن یک توافق خوب هم در حال شنیدن است. حضرت آقا فرمودند که ما با تجربه ای که از غربی ها سراغ داریم باید یک توافق یک مرحله ای داشته باشیم که قابل تفسیر به رای و بهانه تراشی نباشد. اما امروز از سوی غربی ها در قالب خبر و اظهارنظر شنیده می شود که ما با توافق یک مرحله ای مخالفیم. تاریخ نشان داده است که غربی ها حاضر به تامین منافع ملت ایران نیستند و لذا بعید می دانم که یک توافق مطلوب شکل بگیرد.
گفتنی است که مقام معظم رهبری در دیدار با پرسنل نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران، با اشاره به سوابق غربی ها و بهانه تراشی های آنها فرمودند که باید توافق سیاسی و فنی در یک مرحله اتفاق بیافتاد. چراکه اگر توافق فنی همزمان شکل نگیرد غربی ها مکررا به بهانه تراشی و افزایش فشار بر ملت ایران می پردازند
